PM SVANidhi योजना फेरीवाले आणि पथविक्रेत्यांना 10,000 ते 50,000 रुपयांपर्यंत बिनव्याजी कर्ज, जाणून घ्या संपूर्ण माहिती देशभरातील वडापाव विक्रेते, भाजीवाले, कपडेवाले, नाश्तावाले आणि इतर पथविक्रेत्यांसाठी केंद्र सरकारने एक महत्त्वाकांक्षी योजना आणली आहे PM SVANidhi म्हणजेच प्रधानमंत्री स्ट्रीट व्हेंडर्स आत्मनिर्भर निधी योजना.
या योजनेअंतर्गत पथविक्रेत्यांना त्यांच्या व्यवसायासाठी खेळते भांडवल म्हणून 10,000 रुपयांपासून 50,000 रुपयांपर्यंत कर्ज दिले जाते आणि वेळेवर परतफेड केल्यास 60 टक्के व्याज माफ होते. आजपर्यंत एक कोटींहून अधिक लाभार्थ्यांना या योजनेचा लाभ मिळाला आहे. या लेखात ही योजना काय आहे, कोण पात्र आहे, किती कर्ज मिळते, व्याज किती लागते, क्रेडिट कार्ड कसे मिळते, कॅशबॅक काय आहे, कागदपत्रे कोणती लागतात आणि अर्ज कसा करायचा हे सगळे सविस्तर जाणून घेणार आहोत.
विधवा महिलांना शेळीपालनासाठी मिळणार ₹२७,६१०चे अनुदान पोखरा योजनेतून ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा?
PM SVANidhi योजना का आणली गेली मागचे कारण काय?
भारतात लाखो लोक रस्त्यावर छोटा व्यवसाय करतात. वडापावची गाडी, भाजीची टोपली, कपड्यांचा ढीग, चपलांचा स्टॉल हे सगळे लोक दररोज कष्ट करून आपले आणि आपल्या कुटुंबाचे पोट भरतात. पण या लोकांसमोर सगळ्यात मोठी अडचण म्हणजे भांडवलाची कमतरता. व्यवसाय वाढवायचा असेल, माल जास्त ठेवायचा असेल किंवा नवीन साधने घ्यायची असतील तर पैसे लागतात.
बँका या लोकांना सहजासहजी कर्ज देत नाहीत कारण त्यांच्याकडे जमीन नाही, स्थायी दुकान नाही, मोठे उत्पन्नाचे पुरावे नाहीत. त्यामुळे हे लोक सावकाराकडे जातात आणि खूप जास्त व्याजाने पैसे घेतात. हे व्याज इतके जास्त असते की व्यवसाय कितीही केला तरी कर्जातून बाहेर पडता येत नाही. कोरोना काळात या सगळ्या फेरीवाल्यांचा धंदा पूर्णपणे बंद झाला होता. त्यांच्याकडे साठवलेले पैसेही नव्हते. पुन्हा व्यवसाय सुरू करायला भांडवलच नव्हते. या सगळ्या समस्यांवर तोडगा म्हणून केंद्र सरकारने 2020 मध्ये PM SVANidhi योजना सुरू केली. या योजनेचा उद्देश एकच पथविक्रेत्यांना कमी व्याजात किंवा जवळजवळ बिनव्याजी कर्ज देऊन त्यांचा व्यवसाय उभा करणे.
या योजनेत किती कर्ज मिळते तीन टप्पे कसे असतात?
PM SVANidhi योजनेत कर्ज एकाच वेळी मोठ्या रकमेत दिले जात नाही. ते तीन टप्प्यांत दिले जाते. पहिल्या टप्प्यात 10,000 रुपयांपर्यंत कर्ज दिले जाते. हे कर्ज घेतल्यावर जर शेतकरी म्हणजे लाभार्थी ते नियमितपणे आणि विहित मुदतीत परत फेडत असेल तर दुसऱ्या टप्प्यात 20,000 रुपयांपर्यंत कर्ज मिळते. दुसऱ्या टप्प्याची परतफेड व्यवस्थित झाली तर तिसऱ्या टप्प्यात 50,000 रुपयांपर्यंत कर्ज मिळते. म्हणजे पहिले कर्ज 10,000 रुपये, दुसरे 20,000 रुपये आणि तिसरे 50,000 रुपये असे हळूहळू कर्जाची रक्कम वाढत जाते.
हे असे का केले आहे याचे कारण म्हणजे लाभार्थी खरोखर नियमित आहे का, कर्ज फेडतो का हे तपासले जाते. जो नियमित असतो त्याला जास्त विश्वास मिळतो आणि जास्त कर्ज मिळते. याशिवाय जे तिन्ही कर्जे नियमितपणे फेडतात अशा लाभार्थ्यांना 30,000 रुपयांपर्यंतचे क्रेडिट कार्डही याच योजनेअंतर्गत दिले जाते. हे क्रेडिट कार्ड म्हणजे त्यांचा व्यवसाय अजून वाढवण्यासाठी एक अतिरिक्त सुविधा आहे.
व्याज किती लागते 60 टक्के व्याज सवलत म्हणजे काय?
या योजनेत कर्ज पूर्णपणे बिनव्याजी नाही पण व्याजाचे ओझे खूप कमी केले जाते. बँक कर्जावर व्याज आकारते, पण जर लाभार्थी ते विहित मुदतीत नियमितपणे परत फेडत असेल तर त्या व्याजाच्या 60 टक्के रक्कम सरकार सबसिडी म्हणून देते. हे समजून सांगायचे तर असे समजा बँकेने 10 टक्के व्याजाने कर्ज दिले. त्यापैकी 60 टक्के म्हणजे 6 टक्के सरकार भरणार.
या कर्जदारांना खुशखबर! व्याज सवलत DBT खात्यात डॉ. पंजाबराव देशमुख व्याज सवलत योजना
लाभार्थ्याला फक्त 4 टक्के भरायचे. 12 टक्के व्याज असेल तर 7.2 टक्के सरकार भरेल आणि लाभार्थ्याला फक्त 4.8 टक्के भरायचे. यामुळे लाभार्थ्यावरचा व्याजाचा बोजा खूप कमी होतो. पण हे व्याज सवलत मिळण्यासाठी एक अट आहे कर्जाची परतफेड वेळेवर आणि नियमितपणे करायला हवी. जर उशिरा पेमेंट केले तर दंड लागतो आणि व्याज सवलतही कमी होऊ शकते. त्यामुळे या योजनेचा जास्तीत जास्त फायदा घ्यायचा असेल तर वेळेवर परतफेड हे एकमेव गुपित आहे.
डिजिटल व्यवहार केले तर कॅशबॅकही मिळतो हे कसे काम करते?
PM SVANidhi योजनेत एक आणखी आकर्षक सुविधा आहे जी अनेकांना माहीत नाही. जे लाभार्थी त्यांच्या व्यवसायात डिजिटल पेमेंट स्वीकारतात म्हणजे PhonePe, Google Pay, QR code स्कॅनर वगैरे त्यांना दरमहा कॅशबॅक मिळतो. दरवर्षी जास्तीत जास्त 1,200 रुपयांपर्यंत हा कॅशबॅक मिळू शकतो. म्हणजे दर महिना 100 रुपये. हे कमी वाटते पण छोट्या व्यावसायिकाच्या दृष्टीने दरमहा 100 रुपये म्हणजे एक दिवसाचा खर्च निघतो.
६५ वर्षांवरील वृद्धांना दरमहा १५०० रुपये मिळणार श्रावण बाळ सेवा राज्यनिवृत्तीवेतन योजना
आणि हा कॅशबॅक मिळवण्यासाठी फक्त डिजिटल व्यवहार करायचे यात वेगळे काहीच करायची गरज नाही. आजकाल ग्राहकही डिजिटल पेमेंट करतात, त्यामुळे हे सहज शक्य आहे. डिजिटल व्यवहारांमुळे लाभार्थ्याचा बँकेशी संपर्क वाढतो, त्याचा आर्थिक इतिहास तयार होतो आणि पुढे जास्त कर्ज मिळण्याचीही शक्यता वाढते.
या योजनेसाठी कोण पात्र आहे अटी काय आहेत?
PM SVANidhi योजनेसाठी पात्र होण्यासाठी काही महत्त्वाच्या अटी आहेत. सर्वात महत्त्वाची अट म्हणजे अर्जदार हा भारताचा नागरिक असावा आणि तो पथविक्रेता असावा म्हणजे रस्त्यावर किंवा सार्वजनिक ठिकाणी व्यवसाय करणारा असावा. वडापावची गाडी, चहाची टपरी, भाजी विक्री, फळे विक्री, कपडे, चपला, खेळणी, नाश्ता कोणताही छोटा व्यवसाय असलेला पथविक्रेता या योजनेसाठी पात्र आहे. दुसरी महत्त्वाची अट म्हणजे त्या पथविक्रेत्याची स्थानिक स्वराज्य संस्थेकडे म्हणजे नगरपालिका किंवा महानगरपालिकेकडे स्ट्रीट व्हेंडर म्हणून नोंद असावी. या नोंदणीमुळे त्याला एक ओळखपत्र किंवा परवाना मिळतो.
दिव्यांग पेन्शन ३०,००० लाभार्थ्यांना मे महिन्याचा हप्ता येणार नाही कारण काय आणि पुढे काय?
हे ओळखपत्र किंवा नोंदणी क्रमांक योजनेसाठी अर्ज करताना आवश्यक असतो. याशिवाय अर्जदाराकडे आधार कार्ड असावे, आधारशी जोडलेला मोबाईल नंबर असावा आणि बँक खाते DBT साठी सक्रिय असावे. ज्यांची नगरपालिकेत नोंद नाही त्यांनाही काही परिस्थितीत पात्र मानले जाऊ शकते यासाठी जवळच्या CSC केंद्रात जाऊन चौकशी करावी.
कोणती कागदपत्रे लागतात यादी तयार करा
अर्ज करण्यापूर्वी सगळी कागदपत्रे तयार असणे आवश्यक आहे. आधार कार्ड हे सर्वात महत्त्वाचे आहे. आधारशी जोडलेला मोबाईल नंबर असणे आवश्यक आहे कारण ऑनलाईन नोंदणीच्या वेळी त्यावर OTP येतो. मतदान ओळखपत्र किंवा इतर कोणतेही ओळखपत्र लागते. बँक पासबुक यात बँकेचे नाव, खाते क्रमांक आणि IFSC कोड असणे आवश्यक आहे.
24 मेपर्यंत अर्ज सुरू! शेतकऱ्यांना प्रमाणित बियाणे आणि मिनी किटसाठी ऑनलाईन अर्जाची संधी
बँक खाते आधारशी जोडलेले असावे. स्थानिक स्वराज्य संस्थेने दिलेले ओळखपत्र किंवा परवाना हे सर्वात महत्त्वाचे कागदपत्र आहे. जर हे नसेल तर आधी नगरपालिकेत जाऊन नोंदणी करायची आणि ओळखपत्र घ्यायचे. या सगळ्या कागदपत्रांच्या स्पष्ट फोटो किंवा स्कॅन कॉपी मोबाईलमध्ये सेव्ह करून ठेवा. CSC केंद्रात गेल्यावर सगळे एकत्र दिल्यास काम लवकर होते.
LoR म्हणजे काय हे आधी का करायला हवे?
PM SVANidhi साठी अर्ज करण्यापूर्वी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे LoR म्हणजे Letter of Recommendation जनरेट करणे. हे एक प्रकारचे शिफारस पत्र आहे जे स्थानिक स्वराज्य संस्थेच्या नोंदणीच्या आधारे जनरेट केले जाते. LoR जनरेट करताना तुमचा आधार क्रमांक आणि नगरपालिकेने दिलेल्या ओळखपत्राचा क्रमांक लागतो.
हे LoR PM SVANidhi पोर्टलवर किंवा जनसमर्थ पोर्टलवर जनरेट करता येते. LoR जनरेट झाल्याशिवाय कर्जासाठी पुढे अर्ज करता येत नाही. त्यामुळे सगळ्यात आधी LoR जनरेट करायचे, मग कर्जासाठी अर्ज करायचा. हे घरबसल्याही करता येते पण जर तंत्रज्ञान माहीत नसेल तर जवळच्या CSC केंद्रात जाऊन ऑपरेटरच्या मदतीने करता येते.
आधार कार्डधारकांसाठी मोठी माहिती! नाव, पत्ता, जन्मतारीख बदलण्याचे नियम जाणून घ्या
अर्ज कसा करायचा कुठे जायचे?
PM SVANidhi साठी अर्ज करण्याचे तीन मार्ग आहेत. पहिला मार्ग म्हणजे PM SVANidhi च्या अधिकृत पोर्टलवर जाऊन स्वतः अर्ज करणे. pmsvanidhi.mohua.gov.in या पोर्टलवर जाऊन Apply for Loan या पर्यायावर क्लिक करायचे. आधार क्रमांक आणि मोबाईल नंबर टाकल्यावर OTP येतो, तो टाकून पुढे जायचे.
LoR नंबर टाकायचा, कागदपत्रे अपलोड करायची आणि अर्ज सादर करायचा. दुसरा मार्ग म्हणजे जनसमर्थ पोर्टल jansamarth.in या पोर्टलवरही PM SVANidhi चा पर्याय आहे. तिसरा मार्ग म्हणजे जवळच्या CSC म्हणजे Common Service Center मध्ये जाणे. या केंद्रांमध्ये प्रशिक्षित ऑपरेटर असतात जे तुम्हाला मदत करतात. फक्त सगळी कागदपत्रे घेऊन जा, ते सगळे करून देतात. CSC केंद्रात थोडे शुल्क लागू शकते ते योग्य आहे का ते आधी विचारा.
दलालांपासून सावध राहा एक महत्त्वाचा इशारा
PM SVANidhi ही पूर्णपणे सरकारी योजना आहे. कर्ज मंजुरीसाठी कोणत्याही मध्यस्थाची गरज नाही. काही लोक सांगतात की आमच्यामार्फत अर्ज केला तर लवकर कर्ज मिळते हे खोटे आहे. काही जण अर्जासाठी जास्त पैसे मागतात हेही चुकीचे आहे. जर तुमच्याकडे नगरपालिकेचे ओळखपत्र आहे तर तुम्ही स्वतःच घरबसल्या अर्ज करू शकता. CSC केंद्रातही जाऊ शकता तिथे माफक शुल्कात काम होते. पण जे 500-1000 रुपये मागतात त्यांना ठाम नकार द्या. ही योजना तुमच्यासाठी आहे, कोणाच्या खिशासाठी नाही. अर्जाची प्रक्रिया सोपी आहे आणि पोर्टल सगळ्यांसाठी खुले आहे.
आतापर्यंत किती लाभार्थ्यांना फायदा झाला आकडे काय सांगतात?
PM SVANidhi योजनेचा व्याप खूप मोठा आहे. आतापर्यंत देशभरात एक कोटी 37 लाखांहून अधिक पात्र लाभार्थी या योजनेत नोंदवले गेले आहेत. यापैकी एक कोटी 15 लाखांहून अधिक लाभार्थ्यांना कर्जाची मंजुरी मिळाली आहे. प्रत्यक्षात एक कोटी 12 लाखांहून अधिक लाभार्थ्यांना कर्ज वितरित झाले आहे. एकूण 18,553 कोटी रुपयांहून अधिक कर्ज या योजनेअंतर्गत वाटले गेले आहे. 75 लाखांहून अधिक लाभार्थी सध्या या योजनेचा लाभ घेत आहेत. हे आकडे सांगतात की ही योजना केवळ कागदावर नाही ती खरोखरच लाखो फेरीवाल्यांच्या जीवनात बदल घडवत आहे. जे अजून या योजनेपासून दूर आहेत त्यांनी लवकरात लवकर अर्ज करायला हवा.
थोडक्यात PM SVANidhi योजनेचे फायदे एका नजरेत
10,000 रुपयांपासून सुरुवात करून 50,000 रुपयांपर्यंत कर्ज मिळते. वेळेवर परतफेड केल्यास 60 टक्के व्याज सरकार भरते. डिजिटल व्यवहार केल्यास दरवर्षी 1,200 रुपयांपर्यंत कॅशबॅक मिळतो. नियमित परतफेड केल्यास 30,000 रुपयांपर्यंत क्रेडिट कार्ड मिळते. घरबसल्या अर्ज करता येतो, कोणत्याही मध्यस्थाची गरज नाही. नगरपालिकेचे ओळखपत्र असलेल्या सगळ्या पथविक्रेत्यांना हा लाभ मिळू शकतो. जर तुम्ही किंवा तुमच्या ओळखीचे कोणी रस्त्यावर व्यवसाय करतात तर हे त्यांना सांगा ही योजना त्यांच्या जीवनात खरा फरक घडवू शकते.
