खरीप 2026 साठी प्रमाणित बियाण्याच्या वितरणाचे अर्ज सुरू झाले असून अर्ज करण्याची शेवटची तारीख 24 मे 2026 आहे. कडधान्यांच्या मिनी किट तूर, मूग, उडीद आणि गळीत धान्यांचे प्रमाणित बियाणे सोयाबीन, भुईमूग, तीळ, कारळे यासाठी MahaDPD फार्मर स्कीम पोर्टलवर ऑनलाईन अर्ज करता येतो. अर्जासाठी फक्त 23 रुपये 60 पैसे शुल्क आकारले जाते. या लेखात प्रोफाईल कसे भरायचे, एका गटासाठी आणि एकापेक्षा जास्त गटांसाठी अर्ज कसा करायचा, पेमेंट कसे करायचे आणि अर्ज सादर झाल्यावर काय पाहायचे हे सगळे स्टेप बाय स्टेप समजून घेणार आहोत.
अर्जाची मुदत आणि योजनेचा आढावा
खरीप हंगाम तोंडावर आला की बियाण्याची चिंता सुरू होते. बाजारात बियाणे महाग असते, दर्जाची शाश्वती नसते आणि बनावट बियाण्यांचा धोका वेगळाच असतो. याच पार्श्वभूमीवर राज्य शासनाने प्रमाणित बियाण्याचे अनुदानावर वितरण करण्याची योजना आखली आहे. यंदा 2026 च्या खरीप हंगामासाठी ही योजना सुरू असून अर्ज करण्याची शेवटची तारीख 24 मे 2026 आहे. या योजनेत दोन प्रकारचे बियाणे मिळू शकते. पहिला प्रकार म्हणजे गळीत धान्यांचे प्रमाणित बियाणे यात सोयाबीन, भुईमूग, तीळ आणि कारळे यांचा समावेश आहे. दुसरा प्रकार म्हणजे कडधान्यांच्या मिनी किट यात तूर, मूग आणि उडीद यांचा समावेश आहे. एकाच अर्जात दोन्ही प्रकारांसाठी, म्हणजे गळीत धान्य आणि कडधान्य दोन्हींसाठी एकत्र अर्ज करणेही शक्य आहे. अर्ज पूर्णपणे ऑनलाईन आहे आणि त्यासाठी MahaDPD फार्मर स्कीम पोर्टल वापरायचे आहे.
पोर्टलवर लॉगिन कसे करायचे?
MahaDPD फार्मर स्कीम पोर्टलवर जाण्यासाठी गुगलवर “MahaDPD Farmer Scheme” असे शोधा किंवा थेट पोर्टलचा पत्ता टाकता येतो. पोर्टलवर आल्यावर वैयक्तिक शेतकरी म्हणून लॉगिन करायचे आहे. लॉगिन करण्यासाठी फार्मर आयडी आणि त्याच्याशी जोडलेल्या मोबाईल नंबरवर आलेला OTP लागतो. फार्मर आयडी म्हणजे आपला शेतकरी नोंदणी क्रमांक तो आधीपासून असेल तर ठीक, नसेल तर आधी त्याची नोंदणी करणे आवश्यक आहे. OTP टाकून लॉगिन झाले की तुमचे प्रोफाईल उघडेल. इथूनच अर्जाची खरी प्रक्रिया सुरू होते.
प्रोफाईल 100 टक्के भरणे का आवश्यक आहे?
लॉगिन केल्यानंतर तुमचे प्रोफाईल किती टक्के भरले आहे ते दाखवले जाते. जर प्रोफाईल 50 टक्के किंवा त्यापेक्षा कमी असेल तर अर्ज करता येत नाही. प्रोफाईल 100 टक्के भरणे बंधनकारक आहे. यात दोन महत्त्वाच्या गोष्टी भरायच्या आहेत एक म्हणजे जातीचा तपशील आणि दुसरे म्हणजे दिव्यांगत्वाचा तपशील. जात प्रवर्ग SC किंवा ST असेल तर तो निवडायचा आणि जातीचे प्रमाणपत्र अपलोड करायचे. जर SC/ST नसाल तर “Other” निवडायचे त्यासाठी कोणतेही प्रमाणपत्र अपलोड करावे लागत नाही. दिव्यांग असाल तर दिव्यांगत्व निवडायचे आणि UDID कार्ड अपलोड करायचे. नसाल तर “No” करून पुढे जायचे. एक महत्त्वाची गोष्ट लक्षात ठेवा एकदा ही माहिती भरली की ती नंतर बदलता येत नाही. त्यामुळे भरताना नीट विचार करून भरा. माहिती भरून “Save” केले की पोर्टल तुम्हाला “प्रोफाईल 100 टक्के भरले आहे” असे दाखवेल.
एका गटासाठी अर्ज कसा करायचा?
प्रोफाईल 100 टक्के भरले की “घटकासाठी अर्ज करा” या बटणावर क्लिक करायचे. पोर्टलवर विविध योजना दाखवल्या जातात. त्यात “बियाणे वितरण प्रात्यक्षिक” या पुढे “बाबी निवड” वर क्लिक करायचे. क्लिक केल्यावर तुमचा जिल्हा, तालुका, गाव आणि फार्मर आयडीशी जोडलेले सर्वे नंबर दाखवले जातात. एकच सर्वे नंबर असेल तर एकच दाखवेल, एकापेक्षा जास्त असतील तर सगळे दाखवतील. आता एक गट निवडायचा. गट निवडल्यावर त्यात किती क्षेत्र आहे ते दाखवले जाते. त्यानंतर हंगाम निवडायचा खरीप हंगाम निवडा.
पुढे घटक निवडायचा. जर गळीत धान्याचे बियाणे हवे असेल तर “प्रमाणित बियाण्याचे वितरण” निवडा आणि त्यातून भुईमूग, सोयाबीन, तीळ किंवा कारळे यापैकी हवे ते पीक निवडा. जर कडधान्याची मिनी किट हवी असेल तर “बियाणे संच” निवडा आणि तूर, मूग किंवा उडीद निवडा. पीक निवडल्यावर किती क्षेत्रासाठी अर्ज करायचा ते भरायचे एक हेक्टर असेल तर 1 टाका, दीड एकर असेल तर 0.6 टाका, दोन एकर असेल तर 0.80 टाका. क्षेत्र टाकले की किती बियाणे मिळणार ते आपोआप दाखवले जाते. सगळे भरल्यावर “जतन करा” वर क्लिक करायचे.
एकापेक्षा जास्त गटांसाठी किंवा वेगळ्या बियाण्यांसाठी अर्ज कसा करायचा?
“जतन करा” वर क्लिक केल्यावर पोर्टल विचारते “आणखी एक गट जोडायचा आहे का?” जर दुसऱ्या गटासाठी किंवा वेगळ्या बियाण्यासाठी अर्ज करायचा असेल तर “Yes” निवडा. “Yes” केले की पुन्हा एकदा गट निवडण्याचा पर्याय येतो. दुसरा गट निवडा, हंगाम निवडा, घटक निवडा आणि पुन्हा क्षेत्र भरून “जतन करा” वर क्लिक करा. अशाप्रकारे तुम्ही एकाच अर्जात एकापेक्षा जास्त गटांसाठी वेगवेगळ्या बियाण्यांसाठी अर्ज करू शकता. वेगळे बियाणे नको असेल, फक्त वेगळ्या गटात सोयाबीनचाच अर्ज करायचा असेल तरीही तेच करता येते. दोन्ही गटांचे अर्ज भरले की “No” करायचे आणि मुख्य पृष्ठावर परत येऊन “अर्ज सादर करा” वर क्लिक करायचे.
पेमेंट कसे करायचे आणि किती?
“अर्ज सादर करा” वर क्लिक केल्यावर काही सूचना दाखवल्या जातात. त्या वाचून “OK” करायचे. मग “पहा” वर क्लिक केल्यावर तुम्ही निवडलेल्या सर्व बाबी दाखवल्या जातात दोन गट निवडले असतील तर दोन्ही दाखवतात. सगळे बरोबर असेल तर “अटी व शर्ती मान्य आहेत” वर क्लिक करून पेमेंट प्रक्रियेसाठी पुढे जायचे. पेमेंट गेटवेवर रीडायरेक्ट होताना किती पेमेंट करायचे ते दाखवले जाते. एका गटासाठी एका बियाण्याचे शुल्क 23 रुपये 60 पैसे आहे. “Pay India” पर्याय निवडायचा. त्यानंतर नेट बँकिंग, क्रेडिट कार्ड, डेबिट कार्ड किंवा UPI यापैकी हवे ते निवडा. QR कोड स्कॅन करूनही पेमेंट करता येते. पेमेंट झाल्यावर रिसीट दाखवली जाते ती स्क्रीनशॉट घ्या किंवा डाऊनलोड करा.
अर्ज झाल्यावर काय तपासायचे?
पेमेंट झाल्यावर पोर्टलवर “घटक तपशील पहा” वर क्लिक केल्यावर तुम्ही अर्ज केलेल्या सर्व बाबी दाखवल्या जातात. कोणत्या गटासाठी, कोणत्या पिकासाठी, किती क्षेत्रासाठी अर्ज झाला सगळे तपशील दिसतात. हे तपशील स्क्रीनशॉट घेऊन ठेवा किंवा प्रिंट काढा. अर्ज मंजूर झाल्यावर बियाणे मिळण्यासाठी पुढची सूचना दिली जाईल. मुख्य गोष्ट म्हणजे अर्ज करण्याची शेवटची तारीख 24 मे 2026 आहे. जेवढे लवकर अर्ज कराल तेवढे चांगले, कारण काही पिकांसाठी उपलब्ध बियाण्याचे प्रमाण मर्यादित असते आणि “पहिले येणार त्याला प्राधान्य” या तत्त्वावर वाटप होते.
एक छोटी पण महत्त्वाची गोष्ट
फार्मर आयडी नसेल तर अर्ज करता येत नाही त्यामुळे जे शेतकरी अजून फार्मर आयडी नोंदणीपासून दूर आहेत, त्यांनी आधी ते करायला हवे. प्रोफाईल अर्धवट भरले असेल तर अर्ज अडतो त्यामुळे आधी प्रोफाईल पूर्ण करा. आणि SC/ST प्रमाणपत्र असेल तर ते तयार ठेवा, अपलोड करणे आवश्यक आहे. या तीन गोष्टी आधी केल्या तर प्रत्यक्ष अर्ज करणे फार वेळ घेत नाही.
