विधवा महिलांना शेळीपालनासाठी मिळणार ₹२७,६१०चे अनुदान पोखरा योजनेतून ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा? महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात राहणाऱ्या विधवा, परितक्त्या आणि घटस्फोटित महिलांसाठी एक महत्त्वाची संधी उपलब्ध आहे. नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प म्हणजेच पोखरा योजनेअंतर्गत अशा महिलांना शेळीपालन व्यवसाय सुरू करण्यासाठी थेट ₹२७,६१० एवढे अनुदान दिले जाते. हे अनुदान मिळवण्यासाठी ऑनलाईन अर्ज करता येतो आणि ही संपूर्ण प्रक्रिया घरबसल्या मोबाईलवरूनही करता येते. या लेखात आपण पात्रता काय आहे, कोणती कागदपत्रे लागतात, अर्ज कुठे आणि कसा करायचा, कोणता पर्याय निवडायचा आणि अर्ज सादर झाल्यावर पुढे काय होते हे सगळे सविस्तर जाणून घेणार आहोत.
घरबसल्या कसे मिळवायचे नॉन क्रिमिनल सर्टिफिकेट? जाणून घ्या संपूर्ण ऑनलाइन प्रक्रिया
शेळीपालन व्यवसाय ग्रामीण महिलांसाठी का महत्त्वाचा आहे?
महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात शेती हा मुख्य व्यवसाय आहे. पण शेतीवरच अवलंबून राहणे अनेकदा कठीण असते. पाऊस कमी झाला, पीक बुडाले किंवा बाजारभाव पडला तर कुटुंबाचे उत्पन्न थांबते. त्यामुळे ग्रामीण भागात शेतीला जोडधंदा म्हणून शेळीपालन मोठ्या प्रमाणावर केले जाते. शेळ्यांना जास्त जागा लागत नाही, खाणेपिणे कमी खर्चात होते आणि त्यांच्या विक्रीतून चांगले पैसे मिळतात. शेळीचे दूध, मांस आणि पिल्ले विकून महिने सहा महिन्यांत चांगले उत्पन्न मिळू शकते. विशेषतः ज्या महिलांच्या घरात पुरुषाचा आधार नाही म्हणजे विधवा महिला, ज्यांचा पती सोडून गेला आहे अशा परितक्त्या महिला किंवा घटस्फोटित महिला त्यांच्यासाठी शेळीपालन हा उत्पन्नाचा एक भरवशाचा मार्ग ठरू शकतो. या महिलांना आर्थिक स्वावलंबन मिळावे यासाठीच सरकारने पोखरा योजनेअंतर्गत शेळीपालन अनुदान योजना सुरू केली आहे.
पीएम किसानचा 23 वा हप्ता कधी येणार? ई-केवायसी आणि फार्मर आयडीबाबत मोठे अपडेट
पोखरा योजना म्हणजे काय थोडक्यात परिचय
नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प हे या योजनेचे पूर्ण नाव आहे. सामान्यतः याला पोखरा योजना म्हणतात. ही महाराष्ट्र सरकार आणि जागतिक बँक यांच्या सहकार्याने राबवली जाणारी योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश ग्रामीण भागातील शेतकरी आणि गरजू कुटुंबांना शेती आणि जोडधंद्यासाठी आर्थिक मदत देणे हा आहे. या योजनेअंतर्गत शेळीपालन, कुक्कुटपालन, दुग्धव्यवसाय, फळबाग लागवड आणि इतर अनेक व्यवसायांसाठी अनुदान दिले जाते. शेळीपालनासाठी एकात्मिक शेती पद्धती भूमीन या गटाखाली अर्ज करायचा असतो. या योजनेसाठी ऑनलाईन अर्ज करायचा असतो आणि त्यासाठी नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर जावे लागते.
या योजनेसाठी कोण पात्र आहे पात्रता निकष नीट समजून घ्या
या योजनेसाठी अर्ज करण्यापूर्वी पात्रता निकष नीट वाचणे आवश्यक आहे. पहिला नियम असा आहे की एकाच कुटुंबातील एकाच व्यक्तीला या योजनेचा लाभ दिला जाईल. म्हणजे एका घरातून एकच अर्ज मान्य होतो. दुसरे म्हणजे भूमीन कुटुंब म्हणजेच ज्यांच्याकडे स्वतःची शेतजमीन नाही अशा कुटुंबातील व्यक्ती या योजनेसाठी पात्र आहे. तिसरे म्हणजे विधवा महिला, परितक्त्या महिला म्हणजे ज्यांना नवऱ्याने सोडले आहे, आणि घटस्फोटित महिला या तिन्ही प्रकारच्या महिलाही या योजनेसाठी पात्र आहेत. चौथा महत्त्वाचा नियम असा आहे की ज्या महिलेला या योजनेचा लाभ मिळेल तिने शेळीपालन व्यवसाय किमान पाच वर्षे सतत करणे बंधनकारक आहे. पाचवा नियम असा की जर एखाद्या महिलेने यापूर्वी इतर कोणत्याही सरकारी योजनेतून शेळीपालनासाठी लाभ घेतला असेल तर तिला या योजनेचा लाभ मिळणार नाही. हे पाचही नियम लक्षात ठेवणे अर्ज करण्यापूर्वी आवश्यक आहे.
घरकुल योजनेतील पात्र लाभार्थ्यांची यादी मोबाईलवरून कशी पहावी? पहा संपूर्ण माहिती
कोणती कागदपत्रे लागतात यादी नीट तयार करा
अर्ज करण्यापूर्वी लागणारी सगळी कागदपत्रे तयार असणे आवश्यक आहे. ती नसतील तर अर्ज मध्येच अडकतो. विधवा महिलांसाठी पतीचे मृत्यू नोंद प्रमाणपत्र म्हणजे Death Certificate आवश्यक आहे. त्याशिवाय पुनर्विवाह केलेला नाही असे स्वयंघोषणापत्रही द्यावे लागते. परितक्त्या महिलांसाठी न्यायालयाचे किंवा सक्षम अधिकाऱ्याचे आदेशपत्र आणि स्वयंघोषणापत्र लागते. घटस्फोटित महिलांसाठी न्यायालयाचे घटस्फोटाचे अधिकृत आदेश लागतात. जर अर्जदार अनुसूचित जाती किंवा अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील असेल तर जात प्रमाणपत्र द्यावे लागते. अर्जदार दिव्यांग असेल तर दिव्यांग प्रमाणपत्र द्यावे लागते. आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे ती महिला भूमीन कुटुंबातील आहे याचे तहसीलदाराकडील प्रमाणपत्र अपलोड करणे बंधनकारक आहे. ही कागदपत्रे मोबाईलमध्ये स्कॅन करून किंवा स्पष्ट फोटो काढून सेव्ह करून ठेवा. कागदपत्रे धुरकट किंवा अस्पष्ट असतील तर अर्ज नाकारला जाण्याची शक्यता असते.
फार्मर आयडीमध्ये मोठा बदल: आता भाडेपट्टाधारक शेतकऱ्यांनाही मिळणार पीक कर्ज आणि पीक विमा
अर्ज कसा करायचा वेबसाईटवर कुठे जायचे?
अर्ज करण्यासाठी नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पाच्या अधिकृत वेबसाईटवर जायचे. या वेबसाईटवर आल्यावर एक लॉगिन पेज दिसते. इथे लॉगिन करण्यासाठी दोन मार्ग आहेत एक म्हणजे ग्रीस्टॅक आयडी म्हणजेच फार्मर आयडी वापरून लॉगिन करणे आणि दुसरे म्हणजे आधार कार्ड नंबरने लॉगिन करणे. ज्यांच्याकडे फार्मर आयडी आहे त्यांनी तो वापरावा, नसेल तर आधार कार्डने लॉगिन करता येते. लॉगिन झाल्यावर डॅशबोर्ड उघडतो. या डॅशबोर्डवर अनेक पर्याय असतात. त्यातील “नवीन बावीसाठी अर्ज करा” या पर्यायावर क्लिक करायचे. क्लिक केल्यावर एक नवीन पेज उघडते जिथे घटकाचा गट निवडायचा असतो.
मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम 2026 बेरोजगार युवकांसाठी मोठी संधी, 35% पर्यंत अनुदान मिळणार
घटकाचा गट, शेळीचा प्रकार आणि पुढील पाऊले
“घटकाचा गट निवडा” या रकान्यात “एकात्मिक शेती पद्धती भूमीन” हा पर्याय निवडायचा. हा पर्याय निवडल्यावर खाली “शेळीपालन” हा पर्याय आपोआप येतो. त्यानंतर घटकाचा प्रकार म्हणजे कोणत्या जातीची शेळी हवी आहे ते निवडायचे. यात दोन पर्याय असतात स्थानिक जाती किंवा संगमनेरी. स्थानिक जात म्हणजे त्या भागात नैसर्गिकरीत्या आढळणारी शेळी आणि संगमनेरी म्हणजे विशिष्ट संगमनेर जातीची शेळी. दोन्हींसाठी अनुदान मिळते. तुमच्या भागात कोणती जात सहज उपलब्ध असेल आणि सांभाळणे सोपे असेल ती निवडावी. जात निवडल्यावर “पुढे जा” वर क्लिक करायचे. त्यानंतर पात्रता निकषांची यादी स्क्रीनवर दिसते ती नीट वाचायची आणि आपण पात्र आहोत याची खात्री करायची. त्यानंतर परत “पुढे जा” वर क्लिक करायचे. पुढच्या पेजवर गट क्रमांक आणि गावाचे नाव आपोआप आलेले असते ते तपासायचे आणि परत “पुढे जा” वर क्लिक करायचे.
बालसंगोपन योजनेतून महिन्याला 2250 रुपये! गरजू विद्यार्थ्यांना राज्य सरकारचा मोठा दिलासा
हमीपत्र आणि स्वयंघोषणा या टप्प्याकडे दुर्लक्ष करू नका
पुढे “अर्ज करण्यासाठी पुढे जा” असे बटण येते. त्यावर क्लिक केल्यावर एक हमीपत्र समोर येते. या हमीपत्रात लिहिलेले असते की लाभार्थी किमान पाच वर्षे शेळीपालन करेल, इतर योजनेतून लाभ घेतलेला नाही आणि दिलेली माहिती खरी आहे. हे हमीपत्र काळजीपूर्वक वाचायचे आणि टिक करायचे. त्यानंतर “पुढे जा” वर क्लिक केल्यावर स्वयंघोषणा येते. स्वयंघोषणेत अनेक मुद्दे असतात ते सगळे नीट वाचायचे. स्वयंघोषणेत खोटी माहिती असेल आणि नंतर ती उघड झाली तर अनुदान परत घेतले जाऊ शकते आणि कायदेशीर कारवाईही होऊ शकते. त्यामुळे स्वयंघोषणा वाचणे ही केवळ औपचारिकता नाही, ती जबाबदारी आहे. सगळे वाचून टिक केल्यावर “सबमिट” बटणावर क्लिक करायचे.
अर्ज सादर झाल्यावर काय होते अनुदान किती मिळते?
सबमिट बटणावर क्लिक केल्यावर “शेळीपालनासाठी अर्ज यशस्वीरीत्या सबमिट झाला आहे” असा संदेश स्क्रीनवर दिसतो. या टप्प्यावर अर्जाची प्रिंट काढून घेणे आवश्यक आहे. या प्रिंटवर अर्जाचा क्रमांक, अर्जदाराचे नाव, योजनेचे नाव आणि मंजूर अनुदानाची रक्कम लिहिलेली असते. या योजनेअंतर्गत एकूण ₹२७,६१० एवढे अनुदान दिले जाते. ही रक्कम थेट लाभार्थी महिलेच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. अनुदानाची रक्कम एकरकमी किंवा टप्प्याटप्प्याने दिली जाऊ शकते हे संबंधित विभागाकडून ठरवले जाते. अर्ज सादर झाल्यावर तो कृषी विभागाकडे जातो आणि तिथे पडताळणी होते. पडताळणी पूर्ण झाल्यावर लाभार्थ्याला लाभ दिला जातो. त्यामुळे अर्ज केल्यावर काही दिवसांनी संबंधित कृषी विभागात जाऊन अर्जाची स्थिती विचारणे चांगले.
8 ते 10 दिवसांत शेतकऱ्यांच्या खात्यात 2400 कोटींचा पीक विमा व नमो शेतकरी योजनेचे 6000 रुपये मिळणार
गावातील इतर महिलांना कशी मदत करता येईल?
ही योजना फक्त आपल्यासाठी नाही. गावात अशा अनेक विधवा, परितक्त्या किंवा घटस्फोटित महिला असतात ज्यांना या योजनेची माहितीच नाही. त्यांना माहिती मिळाली नाही म्हणून त्या या लाभापासून वंचित राहतात. जर तुम्हाला हा लेख उपयुक्त वाटला तर तो गावातील महिलांना, WhatsApp ग्रुपमध्ये किंवा बचत गटात शेअर करा. अनेकदा शेजारच्या गावात किंवा घरातच अशी एखादी महिला असते जिला या योजनेचा खूप फायदा होऊ शकतो. तिच्यासाठी हे अर्ज करायला मदत केली तर तिच्या आयुष्यात खरा बदल होऊ शकतो. ₹२७,६१०ची रक्कम ऐकायला कमी वाटू शकते, पण शेळीपालन व्यवसायाची सुरुवात करायला ही रक्कम एका गरजू महिलेसाठी खूप मोठी मदत असते. दहा-बारा शेळ्या घेतल्या, त्यांची काळजी घेतली आणि व्यवसाय सांभाळला तर वर्षभरात दुप्पट उत्पन्न मिळू शकते.
थोडक्यात अर्ज करण्यापूर्वी काय तयारी करावी?
अर्ज करण्यापूर्वी सगळी कागदपत्रे एकत्र करायची मृत्यू प्रमाणपत्र, स्वयंघोषणापत्र, जात प्रमाणपत्र, भूमीन असल्याचे तहसीलदाराचे प्रमाणपत्र आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे. त्यांचे स्पष्ट फोटो मोबाईलमध्ये सेव्ह करायचे. नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पाच्या वेबसाईटवर आधार कार्ड किंवा फार्मर आयडीने लॉगिन करायचे. “नवीन बावीसाठी अर्ज करा” निवडायचे, एकात्मिक शेती पद्धती भूमीन गट निवडायचा, शेळीपालन निवडायचे, शेळीची जात निवडायची, पात्रता वाचायची, हमीपत्र आणि स्वयंघोषणेला टिक करायचे आणि सबमिट करायचे. अर्ज झाल्यावर प्रिंट काढून सुरक्षित ठेवायची. हे सगळे केले की ₹२७,६१०च्या अनुदानाचा मार्ग खुला होतो.
मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन उद्योजकता योजना 2026 अर्ज कधी सुरू होणार? सरकारकडून मोठा अपडेट





