ज्या शेतकऱ्यांनी ई-पीक पाहणी केली आहे त्यांना प्रति हेक्टर २५,००० रुपये पीकविमा मिळत आहे. आपले नाव यादीत आहे का हे कसे तपासायचे, ई-पीक पाहणी अॅप कुठे मिळते, लॉगिन कसे करायचे, यादीत नाव नसेल तर काय करायचे आणि पैसे खात्यात कधी येतात हे सगळं या लेखात सविस्तर जाणून घेणार आहोत.
पीकविमा कोणाला मिळतो? आधी हे समजून घ्या
महाराष्ट्रातील अनेक शेतकरी पीकविम्याच्या पैशांची वाट पाहत आहेत. दिवसामागून दिवस जातात, महिने उलटतात, पण पैसे काही खात्यात येत नाहीत. याचे एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे ई-पीक पाहणी न केलेली असणे. सरकारने स्पष्ट केले आहे की ज्या शेतकऱ्यांनी ई-पीक पाहणी केली आहे त्यांनाच पीकविम्याचे पैसे मिळतील.
जे शेतकरी या यादीत नाहीत त्यांना पैसे मिळणार नाहीत हे सरळ आहे. ई-पीक पाहणी म्हणजे आपल्या शेतात कोणते पीक आहे, ते किती क्षेत्रावर आहे आणि त्याची सध्याची स्थिती काय आहे हे मोबाईल अॅपद्वारे शासनाला कळवण्याची प्रक्रिया. या प्रक्रियेत शेतकरी स्वतः किंवा तलाठ्याच्या मदतीने पिकाचे फोटो काढतो, माहिती नोंदवतो आणि ते सरकारी यंत्रणेत जाते. ज्या शेतकऱ्यांनी हे केले आहे त्यांचे नाव यादीत हिरव्या रंगात दिसते आणि त्यांना प्रति हेक्टर २५,००० रुपये पीकविमा थेट बँक खात्यात जमा होतो. ज्यांचे नाव पांढऱ्या रंगात आहे ते अजूनही वंचित आहेत. त्यामुळे आधी यादी तपासणे गरजेचे आहे आणि मगच पुढे काय करायचे हे ठरवायचे आहे.
ई-पीक पाहणी अॅप कुठे आणि कसे मिळते?
मुख्य मुद्दा: गुगल प्ले स्टोरवरून ई-पीक पाहणी हे अॅप मोफत डाउनलोड करता येते आणि ते वापरणे अगदी सोपे आहे.
ई-पीक पाहणी अॅप डाउनलोड करणे अगदी सोपे आहे. आपल्या मोबाईलमध्ये गुगल प्ले स्टोर उघडायचे. सर्च बारमध्ये “ई पीक पाहणी” असे टाइप करायचे आणि सर्च करायचे. पहिल्याच लिंकवर क्लिक करायचे आणि ते अॅप डाउनलोड करायचे. हे अॅप मोफत आहे, कोणतेही पैसे लागत नाहीत. अॅप डाउनलोड झाल्यावर इन्स्टॉल करायचे आणि उघडायचे. अॅप उघडल्यावर एक साधा इंटरफेस दिसतो. यात गुंतागुंत नाही. जे शेतकरी मोबाईल जास्त वापरत नाहीत त्यांनाही हे समजणे सहज शक्य आहे. मात्र जर स्वतःला जमत नसेल तर घरातील मुलाला किंवा नातेवाइकाला मदतीला सांगावे. एखाद्या वेळी अॅप थोडे हळू काम करते किंवा अडकते, तेव्हा बॅक बटण दाबून पुन्हा उघडावे. सहसा दुसऱ्या वेळी नीट काम करते.
महसूल विभाग कसा निवडायचा?
मुख्य मुद्दा: महाराष्ट्रात सहा महसूल विभाग आहेत, त्यापैकी आपल्या शेताचा विभाग निवडायचा आणि पुढे जायचे.
अॅप उघडल्यावर सर्वात आधी महसूल विभाग निवडायचा असतो. महाराष्ट्रात एकूण सहा महसूल विभाग आहेत अमरावती, छत्रपती संभाजीनगर, कोकण, नागपूर, नाशिक आणि पुणे. यापैकी आपले शेत ज्या विभागात येते तो विभाग निवडायचा आहे. उदाहरणार्थ जर आपले शेत अमरावती जिल्ह्यात असेल तर अमरावती विभाग निवडायचा. विदर्भातील बहुतेक जिल्हे नागपूर किंवा अमरावती विभागात येतात. मराठवाड्यातील जिल्हे छत्रपती संभाजीनगर विभागात येतात. उत्तर महाराष्ट्रातील जिल्हे नाशिक विभागात येतात. पश्चिम महाराष्ट्रातील जिल्हे पुणे विभागात येतात. कोकणातील जिल्हे कोकण विभागात येतात. विभाग निवडल्यानंतर पुढच्या पायरीवर जायचे. इथे चुकीचा विभाग निवडला तर पुढे आपले गाव सापडत नाही, त्यामुळे हे नीट निवडणे महत्त्वाचे आहे.
लॉगिन प्रक्रिया कशी आहे?
मुख्य मुद्दा: मोबाईल नंबर टाकून ओटीपी व्हेरिफाय केल्यानंतर शेतकरी म्हणून लॉगिन होता येते.
- विभाग निवडल्यानंतर अॅपमध्ये पीक पाहणीच्या हंगामाच्या तारखा दिसतात.
- उन्हाळी, खरीप किंवा रब्बी हंगामापैकी आपल्या हंगामावर क्लिक करायचे.
- क्लिक केल्यानंतर दोन पर्याय येतात “इतर” आणि “शेतकरी म्हणून लॉगिन करा.”
- आपल्याला “शेतकरी म्हणून लॉगिन करा” यावर क्लिक करायचे आहे.
- त्यानंतर आपला मोबाईल नंबर टाकायचा.
मोबाईल नंबर टाकल्यानंतर “सांकेतिक पाठवा” म्हणजेच ओटीपी पाठवा वर क्लिक करायचे. काही सेकंदात त्या मोबाईल नंबरवर एसएमएसद्वारे ओटीपी येतो. तो ओटीपी अॅपमध्ये टाकायचा आणि लॉगिन करायचे. जर यापूर्वी कधीच नोंदणी केली नसेल तर “नोंद करा” या पर्यायावर क्लिक करून आधी नाव, मोबाईल नंबर आणि आधार क्रमांक नोंदवायचा. नोंदणी झाल्यावर लॉगिन करता येते. लॉगिन झाल्यानंतर आपल्या शेतीशी संबंधित माहिती दिसायला लागते.
यादीत नाव कसे तपासायचे? हिरवा आणि पांढरा रंग काय सांगतो?
मुख्य मुद्दा: लॉगिन केल्यानंतर “गावाच्या खातेदाराची पीक पाहणी” या पर्यायात गेल्यास यादी दिसते, हिरव्या नावांना पैसे मिळतील, पांढऱ्या नावांना नाही.
लॉगिन झाल्यानंतर “गावाच्या खातेदाराची पीक पाहणी” हा पर्याय दिसतो. त्यावर क्लिक केल्यावर गावातील सगळ्या शेतकऱ्यांची यादी दिसते. ही यादी पाहताना दोन प्रकारचे रंग दिसतात. हिरव्या रंगात ज्यांचे नाव आहे त्यांची ई-पीक पाहणी पूर्ण झालेली आहे. ते पीकविम्यासाठी पात्र आहेत आणि त्यांच्या खात्यात पैसे येणार आहेत किंवा आधीच आले असतील. पांढऱ्या रंगात ज्यांचे नाव आहे त्यांची ई-पीक पाहणी अजून झालेली नाही. त्यांना पीकविमा मिळणार नाही. हे अगदी सोपे आहे हिरवा म्हणजे पैसे येणार आणि पांढरा म्हणजे पैसे अडकले. यादी खाली स्क्रोल करून आपले नाव शोधायचे. नाव कोणत्या रंगात आहे हे पाहायचे. गावातील किती शेतकऱ्यांची पाहणी झाली आणि किती राहिली हेही यादीतून समजते. अनेक वेळी असे दिसते की गावातील निम्म्यापेक्षा जास्त शेतकऱ्यांची पाहणी अजूनही झालेली नाही. असे शेतकरी मोठ्या नुकसानीला सामोरे जाऊ शकतात.
नाव पांढऱ्या रंगात आहे? आत्ता हे करा
मुख्य मुद्दा: नाव यादीत नसेल तर तलाठ्याला भेटणे किंवा स्वतः अॅपमध्ये पीक पाहणी नोंदवणे हे एकच उपाय आहे.
जर यादीत तुमचे नाव पांढऱ्या रंगात दिसत असेल तर एक मिनिटही वाया घालवू नका. कारण उशीर केला तर हंगाम संपेल आणि पीकविम्याची संधी पूर्णपणे निघून जाईल. सर्वात आधी गावच्या तलाठ्याला भेटायचे आहे. तलाठ्याला सांगायचे की माझी ई-पीक पाहणी नाही झाली, ती करायची आहे.
तलाठी किंवा त्यांचे सहायक अॅपमध्ये पाहणी नोंदवतात. शेतात जाऊन पिकाची माहिती पिकाचे नाव, क्षेत्र, पिकाची स्थिती हे भरले जाते आणि फोटो काढला जातो. हे सगळे अॅपमध्ये अपलोड झाले की नाव हिरव्या रंगात येते. जे शेतकरी मोबाईल चांगले वापरतात ते स्वतःही हे काम करू शकतात. पीक पाहणी अॅपमध्ये लॉगिन करायचे, आपल्या शेताचा गट नंबर निवडायचा, पीक निवडायचे, फोटो काढायचा आणि सबमिट करायचे. एकदा हे झाले की यादीत नाव येते आणि पीकविम्यासाठी पात्रता मिळते.
पैसे खात्यात कधी येतात आणि कोणाला मिळतात?
मुख्य मुद्दा: ई-पीक पाहणी पूर्ण असलेल्या शेतकऱ्यांना प्रति हेक्टर २५,००० रुपये थेट बँक खात्यात डीबीटीद्वारे जमा होतात.
ई-पीक पाहणी पूर्ण असलेल्या शेतकऱ्यांना प्रति हेक्टर २५,००० रुपये पीकविमा मिळतो. हे पैसे डीबीटी म्हणजेच डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफरद्वारे थेट बँक खात्यात जमा होतात. मात्र पैसे येण्यासाठी बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असणे आवश्यक आहे. खाते लिंक नसेल तर पैसे परत जातात. त्यामुळे बँकेत जाऊन आधार लिंक आहे का हे एकदा तपासून घ्यावे. याशिवाय पीक विमा योजनेत नोंदणी असणेही आवश्यक आहे. ज्या शेतकऱ्यांनी पीक विमा हप्ता भरला आहे, ई-पीक पाहणी केली आहे आणि बँक खाते आधारशी लिंक आहे त्यांना हे पैसे मिळण्यास कोणतीही अडचण येणार नाही. पैसे आले की नाही हे बँकेत जाऊन पासबुक अपडेट करून किंवा एसएमएस तपासून पाहता येते.
शेतकऱ्यांनी आत्ता हे करायला हवे
ही माहिती वाचली तर एकाच दिवसात खूप काही करता येते. आज संध्याकाळी मोबाईलमध्ये ई-पीक पाहणी अॅप डाउनलोड करा. लॉगिन करून यादी तपासा. नाव हिरव्या रंगात असेल तर पैशांची वाट पाहा. नाव पांढऱ्या रंगात असेल तर उद्या सकाळीच तलाठ्याला भेटा. हे काम एक दिवसात होते आणि त्यामुळे हजारो रुपये मिळू शकतात. ही माहिती आपल्या गावातील इतर शेतकऱ्यांना सांगा. कारण अनेक शेतकऱ्यांना हे माहित नाही आणि ते नाहक पैशांपासून वंचित राहतात. एक फोन, एक अॅप आणि थोडा वेळ एवढ्याने हजारो रुपये खात्यात येऊ शकतात.
ई-पीक पाहणी, पीकविमा आणि शेतकरी योजनांच्या अपडेटसाठी नियमित माहिती घेत राहा.
