मारेशीम अभियान 2026: आपले सरकार पोर्टलवरून ऑनलाइन नोंदणी कशी करावी? संपूर्ण प्रक्रिया जाणून घ्या

रेशीम अभियान 2026 : आपले सरकार पोर्टलवर ऑनलाईन नोंदणी कशी करायची स्टेप बाय स्टेप संपूर्ण माहिती महाराष्ट्रात मारेशीम अभियान 2026 राबवले जात आहे. या अभियानाअंतर्गत रेशीम शेतकऱ्यांनी आपले सरकार पोर्टलवर ऑनलाईन नोंदणी करणे आवश्यक आहे. पोर्टलवर Login कसे करायचे, तुती किंवा टसर यातून काय निवडायचे, शेतकऱ्यांचे तपशील कसे भरायचे, कोणती कागदपत्रे लागतात, फी किती आहे आणि अर्ज Form कसे Download करायचे हे सगळे या लेखात स्टेप बाय स्टेप सांगणार आहोत.

रेशीम अभियान 2026 म्हणजे काय आणि नोंदणी का आवश्यक आहे?

मुख्य मुद्दा: महाराष्ट्र सरकार मारेशीम अभियान 2026 राबवत आहे. रेशीम उद्योगात सहभागी होण्यासाठी शेतकऱ्यांना आपले सरकार पोर्टलवर ऑनलाईन नोंदणी करणे बंधनकारक आहे.

रेशीम उद्योग हा महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी एक फायदेशीर पूरक उद्योग आहे. तुती लागवड करायची, रेशीम किडे पाळायचे, कोश तयार करायचे आणि विकायचे. हा उद्योग कमी जमिनीत जास्त उत्पन्न देतो. महिला शेतकऱ्यांसाठी हा उद्योग विशेष उपयुक्त आहे. या उद्योगाला प्रोत्साहन देण्यासाठी राज्य शासनाने मारेशीम अभियान 2026 सुरू केले आहे. या अभियानाअंतर्गत शेतकऱ्यांना तुती लागवड, Rearing Shed बांधणे आणि रेशीम उद्योग सुरू करण्यासाठी शासकीय मदत मिळते. मात्र ही मदत मिळवण्यासाठी आधी नोंदणी करणे आवश्यक आहे. ही नोंदणी आपले सरकार पोर्टलवर ऑनलाईन पद्धतीने करायची आहे. पोर्टलचे नाव आहे aaplesarkar.mahaonline.gov.in. या पोर्टलवर मराठी आणि इंग्रजी दोन्ही भाषांत सुविधा उपलब्ध आहे. नोंदणी प्रक्रिया समजून घेतली तर घरबसल्या Mobile किंवा Computer वरून ही नोंदणी करता येते.

पहिली स्टेप : आपले सरकार पोर्टलवर Login करणे

मुख्य मुद्दा: aaplesarkar.mahaonline.gov.in वर जाऊन New User म्हणून नोंदणी करायची किंवा आधी Account असेल तर Login करायचे.

रेशीम अभियान नोंदणीसाठी सर्वात आधी आपले सरकार पोर्टल उघडायचे आहे. Browser मध्ये aaplesarkar.mahaonline.gov.in टाइप करा आणि Enter दाबा. पोर्टल उघडल्यावर डाव्या बाजूला अनेक पर्याय दिसतात. मराठी भाषा निवडल्यास सगळे मराठीत दिसेल. पोर्टलवर दोन Login पर्याय आहेत. एक म्हणजे नवीन युजर Login आणि दुसरे म्हणजे VLE Login. VLE म्हणजे Village Level Entrepreneur म्हणजे आपले सरकार सेवा केंद्र चालवणारे.

जे शेतकरी स्वतः नोंदणी करत आहेत त्यांनी New User पर्याय निवडावा. जर तुम्ही आधीच या पोर्टलवर नोंदणी केली असेल तर Username, Password, जिल्हा आणि Captcha Code टाकून Login करा. जर आधी कधीच नोंदणी केली नसेल तर आधी Account तयार करावे लागेल. Account तयार करण्याची प्रक्रिया वेगळी आहे. Login झाल्यावर Dashboard दिसेल. आधी केलेले अर्ज असतील तर ते दिसतील. नसतील तर Dashboard रिकामे दिसेल.

दुसरी स्टेप : सहकार, पणन आणि वस्त्रोद्योग विभाग निवडणे

मुख्य मुद्दा: Login झाल्यावर डाव्या बाजूला सहकार पणन वस्त्रोद्योग विभाग निवडायचा. त्यात वस्त्रोद्योग मध्ये रेशीम शेतकऱ्यांची नोंदणी हा पर्याय निवडायचा.

Login झाल्यावर Dashboard उघडेल. डाव्या बाजूला अनेक विभागांचे पर्याय दिसतात. यातून सहकार पणन आणि वस्त्रोद्योग हा विभाग शोधायचा आणि त्यावर Click करायचे. Click केल्यावर Sub-Options उघडतील. त्यात वस्त्रोद्योग हा पर्याय निवडायचा. वस्त्रोद्योग निवडल्यावर आणखी Sub-Options येतात. त्यात रेशीम शेतकऱ्यांची नोंदणी हा पर्याय दिसेल. हाच पर्याय निवडायचा आहे. निवडल्यावर पुढे जा वर Click करायचे. आता नोंदणी Form उघडेल. हे Form भरण्याची प्रक्रिया पुढे सांगितली आहे.

तिसरी स्टेप : तुती की टसर Silkworm Type निवडणे

मुख्य मुद्दा: नोंदणी Form मध्ये प्रथम तुती म्हणजे Mulberry की टसर म्हणजे Tasar यातून निवड करायची आहे.

Form उघडल्यावर सर्वात आधी एक महत्त्वाचा प्रश्न विचारला जातो. तुम्हाला कोणत्या प्रकारच्या रेशीमासाठी नोंदणी करायची आहे? दोन पर्याय आहेत. एक म्हणजे तुती म्हणजे Mulberry Silk. तुती झाडाची पाने खाऊन हे किडे रेशीम तयार करतात. महाराष्ट्रात हा प्रकार जास्त रुढ आहे. दुसरा म्हणजे टसर म्हणजे Tasar Silk. हे वेगळ्या प्रकारचे रेशीम आहे. विदर्भ आणि मराठवाड्याच्या काही भागांत टसर उद्योग होतो. तुम्हाला कोणता उद्योग करायचा आहे त्यानुसार पर्याय निवडा. बहुतेक शेतकऱ्यांना तुती Silk साठी नोंदणी करायची असते. त्यामुळे तुती निवडा. निवड केल्यावर पुढच्या टप्प्यात माहिती भरायची आहे.

चौथी स्टेप : शेतकऱ्याची वैयक्तिक माहिती भरणे

मुख्य मुद्दा: नाव, आधार क्रमांक, विभाग, जिल्हा, तालुका, गाव, लिंग, शिक्षण, जात प्रवर्ग, जन्मतारीख ही सगळी माहिती अचूकपणे भरायची आहे.

रेशीम नोंदणी Form मध्ये शेतकऱ्याची सविस्तर माहिती भरावी लागते. पहिली गोष्ट म्हणजे नाव. Login Account वरून नाव आपोआप येते. मराठीत नाव आपोआप भरले जाते. दुसरे म्हणजे Aadhar Card क्रमांक. हा 12 अंकी क्रमांक अचूक टाका. तिसरे म्हणजे विभाग निवडणे. अमरावती, कोकण, नागपूर, मराठवाडा, पुणे, नाशिक यातील तुमचा विभाग निवडा. विभाग निवडल्यावर त्या विभागातील जिल्हे आपोआप येतात. आपला जिल्हा निवडा.

जिल्हा निवडल्यावर तालुके येतात. तालुका निवडा. तालुका निवडल्यावर गावे येतात. आपले गाव निवडा. त्यानंतर लिंग म्हणजे Male किंवा Female निवडा. पुढे शिक्षण भरायचे. SSC, HSC, Graduate, Post Graduate किंवा Illiterate यातील योग्य पर्याय निवडा. जात प्रवर्ग म्हणजे SC, ST, General, OBC यातील आपला प्रवर्ग निवडा. Mobile Number आधी Login च्या वेळी नोंदवला असल्याने तो आपोआप येतो. शेवटी जन्मतारीख Calendar वापरून निवडा. ही सगळी माहिती अचूक आणि काळजीपूर्वक भरा. कारण एकदा Save झाल्यावर ती बदलता येत नाही.

पाचवी स्टेप : शेतकऱ्याचा जमीन तपशील भरणे

मुख्य मुद्दा: BPL आहे का, जमीन धारणा किती, Survey नंबर, तुती लागवड क्षेत्र, पाण्याचा स्त्रोत या सगळ्याची माहिती भरायची आहे.

वैयक्तिक माहिती भरल्यानंतर शेतकऱ्याच्या जमिनीचा तपशील भरायचा आहे. पहिला प्रश्न आहे की तुम्ही BPL म्हणजे Below Poverty Line कुटुंबातील आहात का. असाल तर Yes निवडा आणि BPL Card चे Document पुढे Upload करावे लागेल. नसाल तर No निवडा. दुसरे म्हणजे जमीन धारणा किती. तुमच्याकडे एकूण किती हेक्टर जमीन आहे ते टाका. उदाहरणार्थ 1.84 हेक्टर असेल तर 1.84 टाका. जमीन टाकल्यावर भूधारणा वर्गवारी आपोआप येते.

1 हेक्टरपर्यंत सीमांत शेतकरी, 1 ते 2 हेक्टर अल्पभूधारक, 2 हेक्टरपेक्षा जास्त मध्यम शेतकरी असे Classification आहे. तिसरे म्हणजे तुती लागवड कोणत्या Survey नंबरमध्ये करायची. तो Survey नंबर टाका. किती एकरात तुती लागवड करणार ते सांगा. एक एकरासाठी नोंदणी करत असाल तर 1 टाका. चौथे म्हणजे पाण्याचा स्त्रोत. विहीर, बोर, तलाव, Canal यातील योग्य पर्याय निवडा. पाणी बारमाही आहे का आठमाही आहे का सहामाही आहे ते सांगा. या सगळ्या माहितीच्या आधारावर तुमची पात्रता ठरवली जाते.

सहावी स्टेप : आधीचे लाभ आणि बँक तपशील

मुख्य मुद्दा: आधी कोणत्या योजनेचा लाभ मिळाला असेल तर सांगायचे. बँक नाव, शाखा, IFSC Code आणि Account Number अचूक द्यायचे.

जमीन तपशील भरल्यानंतर लाभ प्राप्त झाल्याचा तपशील विचारला जातो. आधी कधी या किंवा तत्सम योजनेतून काही लाभ मिळाला आहे का असे विचारले जाते. मिळाला असेल तर Yes निवडून कोणत्या वर्षी, कोणत्या योजनेतून आणि किती रकमेचा लाभ मिळाला ते भरा. मिळाला नसेल तर No निवडा आणि पुढे जा. त्यानंतर बँक तपशील भरायचा आहे. बँकेचे नाव टाका. शाखेचे नाव टाका. IFSC Code हा खूप महत्त्वाचा आहे. IFSC Code चुकला तर DBT पैसे दुसऱ्याच्या Account मध्ये जाऊ शकतात. त्यामुळे IFSC Code अगदी बरोबर टाका.

अनेक बँकांचे IFSC Code बदललेले असतात. Merger झाल्यामुळे नवीन IFSC Code आले आहेत. तुमच्या Passbook वरील IFSC Code जुना असू शकतो. त्यामुळे बँकेत जाऊन Current IFSC Code काय आहे ते विचारा. Account Number अचूक टाका. हे Account Aadhar शी Link असलेले DBT Account असावे. सगळे भरल्यावर Undertaking म्हणजे शपथपत्रावर ✓ करा आणि Save Details वर Click करा. एकदा Save झाले की माहिती बदलता येणार नाही असे सांगितले जाईल. OK करा आणि पुढे जा.

सातवी स्टेप : कागदपत्रे Upload करणे

मुख्य मुद्दा: फोटो, स्वाक्षरी, Aadhar Card, रहिवासी पुरावा, Bank Passbook, Satbara, शेतीचा फोटो आणि Rearing Shed चा फोटो Upload करायचा आहे. File Size लक्षात ठेवा.

कागदपत्रे Upload करण्याचा टप्पा खूप महत्त्वाचा आहे. चुकीचे Document किंवा जास्त Size चे Document Upload केले तर Error येते. त्यामुळे हे काळजीपूर्वक करा. फोटो 5 ते 20 KB Size चा असावा. स्वाक्षरी 5 ते 20 KB Size ची असावी. फोटो आणि स्वाक्षरी JPEG किंवा PNG Format मध्ये असावेत. ओळखपत्र म्हणजे Aadhar Card Upload करायचे. Aadhar नसेल तर Passport किंवा Voter ID चालेल. रहिवासी पुरावा Upload करायचा. Bank Passbook Upload करायचे.

Satbara म्हणजे 7/12 उतारा Upload करायचा. शेती असलेल्या जागेचा एक फोटो Upload करायचा. Rearing Shed म्हणजे रेशीम पालन शेड असेल तर त्याचा एक फोटो Upload करायचा. शेड नसेल तर नंतर बांधणार असाल तर त्याच्याबद्दल माहिती द्यायची. Documents PDF Format मध्ये असावेत. प्रत्येक PDF File 500 KB पेक्षा जास्त नसावी. जास्त Size असेल तर Compress करा. Mobile वर ILovePDF किंवा SmallPDF App वापरून File Compress करता येते. सगळे Documents Upload झाल्यावर Upload Documents वर Click करा. Documents Upload Successfully असा Message येईल.

आठवी स्टेप : फी भरणे आणि Form Download करणे

मुख्य मuद्दा: नोंदणी फी ₹५०० आणि GST मिळून साधारण ₅५९ रुपये भरायचे आहेत. UPI, Net Banking, Debit Card यांपैकी कोणत्याही पद्धतीने Payment करता येते.

Documents Upload झाल्यावर Payment चा टप्पा येतो. नोंदणी फी ₹500 आहे. GST आणि इतर Charges मिळून साधारण ₹559 भरावे लागतात. Payment Gateway उघडेल. यात Net Banking, Credit Card, Debit Card, UPI असे पर्याय असतात. UPI वापरत असाल तर QR Code Scan करा. Net Banking वापरत असाल तर Pay Government All निवडा आणि पुढे जा. Payment Processing पर्यायावर Click करा.

Payment झाल्यावर Payment Successful असा Message येईल. जर Payment अयशस्वी झाले तर पुन्हा प्रयत्न करता येतो. Application ID मिळेल तो Save करून ठेवा. Payment झाल्यावर Home वर परत या. डाव्या बाजूला Textile Service मध्ये Farmer Registration वर Click करा. Application ID टाकून Search करा. तुमचा Form दिसेल. Payment झाले असेल तर Download Form चा पर्याय येईल. Form Download करा. Print काढून सांभाळून ठेवा. हा Form पुढे कामी येतो.

थोडक्यात रेशीम अभियान नोंदणीचे महत्त्वाचे मुद्दे

आपले सरकार पोर्टलवर Login करा. सहकार पणन वस्त्रोद्योगमध्ये रेशीम शेतकरी नोंदणी निवडा. तुती किंवा टसर निवडा. वैयक्तिक माहिती, जमीन तपशील आणि बँक माहिती अचूक भरा. Documents PDF मध्ये 500 KB पर्यंत Upload करा. ₹559 फी भरा. Application ID Save करा. Form Download करा. IFSC Code अचूक असल्याची खात्री करा. एकदा Save केलेली माहिती बदलत नाही त्यामुळे सगळे तपासून मगच Save करा.

रेशीम अभियान आणि आपले सरकार पोर्टलशी संबंधित अधिकृत माहितीसाठी aaplesarkar.mahaonline.gov.in ला भेट द्या किंवा जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्राशी संपर्क करा.