घरकुल योजनेचे पैसे नवीन बँक खात्यात जमा होतील का? FTO नंबर, DBT लिंक आणि बँक खाते बदलाची संपूर्ण माहिती ग्रामीण भागातील घरकुल योजनेच्या लाभार्थ्यांसाठी एक महत्त्वाची बातमी आहे. घरकुल योजनेचे FTO नंबर जनरेट झाले आहेत आणि लवकरच पहिला, दुसरा, तिसरा, चौथा किंवा पाचवा हप्ता लाभार्थ्यांच्या खात्यात जमा होणार आहे. पण अनेक लाभार्थ्यांना एक गंभीर अडचण भेडसावत आहे त्यांनी जुने बँक खाते बंद करून नवीन बँक खाते सुरू केले आहे आणि नवीन खाते DBT लिंक ऍक्टिव्ह केले आहे. पण घरकुल योजनेत जुन्या खात्याची नोंद आहे. मग पैसे नवीन खात्यात जातील का? या प्रश्नाचे स्पष्ट उत्तर, काय करायला हवे आणि FTO स्टेटस कसे तपासायचे हे सगळे या लेखात सविस्तर सांगणार आहोत.
FTO नंबर म्हणजे काय आणि तो का महत्त्वाचा आहे?
घरकुल योजनेचे पैसे लाभार्थ्याच्या खात्यात जाण्यापूर्वी एक महत्त्वाची प्रशासकीय प्रक्रिया होते. या प्रक्रियेत FTO म्हणजे Fund Transfer Order नंबर जनरेट केला जातो. हा नंबर म्हणजे सरकारची एक अधिकृत परवानगी असते ज्यात लिहिलेले असते की अमुक एका लाभार्थ्याला अमुक इतक्या रुपयांचा हप्ता द्यायचा आहे. FTO नंबर जनरेट झाला म्हणजे पैसे सुटण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे असे समजायचे. हा नंबर जनरेट झाल्यानंतर ते पैसे लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात DBT म्हणजेच Direct Benefit Transfer द्वारे थेट जमा केले जातात. FTO नंबर जनरेट झाला की नाही हे तुम्ही प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीणच्या अधिकृत पोर्टलवर जाऊन Beneficiary Status मध्ये तपासू शकता. तुमचा नोंदणी क्रमांक किंवा नाव टाकल्यावर कोणत्या हप्त्याचे किती पैसे येणार आहेत आणि FTO जनरेट झाला आहे का हे दिसते. हे घरबसल्या मोबाईलवरून करता येते.
नवीन बँक खाते DBT लिंक असूनही पैसे का येणार नाहीत?
हा प्रश्न आता हजारो लाभार्थ्यांना पडला आहे. उत्तर स्पष्ट आणि महत्त्वाचे आहे फक्त नवीन बँक खाते DBT लिंक ऍक्टिव्ह असणे पुरेसे नाही. घरकुल योजनेच्या पोर्टलवर म्हणजे Beneficiary Status मध्ये ज्या बँक खात्याची नोंद आहे, त्याच खात्यात पैसे जातात. जर तुम्ही सुरुवातीला अर्ज केला तेव्हा जुन्या बँक खात्याचे तपशील दिले होते, तर ते जुने खातेच पोर्टलवर नोंदवलेले असते.
- जुने खाते सक्रिय आहे का हे तपासा.
- नवीन खाते DBT लिंक झाले आहे का ते खात्री करा.
- बेनिफिशरी स्टेटसमध्ये कोणते खाते दिसत आहे ते पाहा.
- चुकीची माहिती असल्यास त्वरित अर्ज करा.
- ग्रामसेवक किंवा पंचायत समितीकडे वेळेत संपर्क साधा.
आता तुम्ही नवीन खाते उघडले, त्याला DBT लिंक ऍक्टिव्ह केले पण ही माहिती घरकुल पोर्टलवर अपडेट झालेली नसते. त्यामुळे FTO जनरेट झाला की पैसे जुन्या खात्यावर पाठवण्याचा प्रयत्न होतो. जुने खाते DBT लिंक ऍक्टिव्ह नाही म्हणून व्यवहार Rejected होतो. तुमच्या मोबाईलवर Rejected असा संदेश येतो आणि पैसे परत जातात. नवीन खाते ऍक्टिव्ह असले तरी ते पोर्टलवर नोंदवलेले नसल्यामुळे त्यात पैसे जाऊ शकत नाहीत. हे बरेच लाभार्थी चुकतात नवीन खाते ऍक्टिव्ह केले म्हणजे आपोआप अपडेट होईल असे वाटते, पण तसे होत नाही. ही प्रक्रिया स्वतंत्रपणे करावी लागते.
Beneficiary Status मध्ये काय तपासायचे?
पहिली गोष्ट म्हणजे प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीणच्या pmayg.nic.gov.in या पोर्टलवर जायचे. तिथे Beneficiary Status हा पर्याय निवडायचा. तुमचा नोंदणी क्रमांक टाकायचा. उघडलेल्या पेजवर Account Details हा विभाग असतो. त्यात कोणत्या बँकेचे खाते नोंदवलेले आहे, त्याचा खाते क्रमांक आणि IFSC कोड दिसतो. हे तपशील तुमच्या सध्याच्या ऍक्टिव्ह खात्याशी जुळतात का ते तपासायचे. जर जुन्या खात्याचे तपशील दिसत असतील तर समजायचे की नवीन खात्याची माहिती अजून अपडेट झालेली नाही आणि त्यामुळे पैसे अडकणार आहेत. हे तपासणे खूप महत्त्वाचे आहे कारण FTO जनरेट होण्यापूर्वीच हे अपडेट झाले तर पैसे थेट नवीन खात्यात येतात. FTO जनरेट झाल्यानंतर जुने खाते दिसत असेल तर घाई करायला हवी शक्य तितक्या लवकर अर्ज करायला हवा.
बँक खाते बदलण्यासाठी काय करायचे अर्जाची प्रक्रिया
नवीन बँक खात्याची माहिती घरकुल पोर्टलवर अपडेट करण्यासाठी स्वतः ऑनलाईन काहीच करता येत नाही. यासाठी ग्रामसेवक किंवा पंचायत समितीकडे अर्ज करावा लागतो. हा अर्ज लिहिताना त्यात काही महत्त्वाच्या गोष्टी नमूद करायच्या असतात. अर्जात लिहायचे की घरकुल योजनेत नोंदवलेले जुने बँक खाते आता DBT लिंक ऍक्टिव्ह नाही. नवीन बँक खाते उघडले असून ते DBT लिंक ऍक्टिव्ह आहे. नवीन खात्याचा नंबर, बँकेचे नाव, शाखा आणि IFSC कोड अर्जात स्पष्टपणे लिहायचा. या नवीन खात्यात घरकुल योजनेचे पैसे जमा करण्यात यावेत अशी विनंती करायची. अर्जासोबत नवीन बँक पासबुकची झेरॉक्स, आधार कार्डची झेरॉक्स आणि जुने खाते बंद झाल्याचे किंवा ऍक्टिव्ह नसल्याचे पुरावे जोडणे आवश्यक आहे. हा अर्ज ग्रामसेवकाकडे दिल्यानंतर तो पंचायत समितीमार्फत वरच्या कार्यालयात पाठवला जातो. तिथे नवीन खात्याची माहिती Beneficiary Status मध्ये अपडेट केली जाते.
अर्ज दिल्यानंतर किती दिवसांत अपडेट होते?
हे प्रत्येक ठिकाणी वेगळे असू शकते. काही ठिकाणी एक आठवड्यात अपडेट होते तर काही ठिकाणी जास्त वेळ लागतो. अर्ज दिल्यानंतर दर दोन-तीन दिवसांनी pmayg.nic.gov.in पोर्टलवर Beneficiary Status तपासत राहायचे. जेव्हा Account Details मध्ये नवीन बँक खात्याचे तपशील दिसू लागतील तेव्हा समजायचे की अपडेट झाले. अपडेट झाल्यानंतरच पुढे DBT द्वारे पैसे नवीन खात्यात जमा होतील. जर खूप वेळ लागत असेल तर ग्रामसेवकाकडे पाठपुरावा करायचा किंवा पंचायत समितीत जाऊन विचारायचे. कधीकधी अर्ज हरवतो किंवा पुढे पाठवला जात नाही त्यामुळे फक्त अर्ज दिला म्हणजे काम झाले असे समजू नका. प्रत्यक्ष पोर्टलवर तपासणे हाच खात्रीचा मार्ग आहे.
FTO जनरेट झाले आहे का हे कसे तपासायचे?
घरकुल योजनेचे FTO जनरेट झाले आहे का हे तपासण्यासाठी pmayg.nic.gov.in या पोर्टलवर जायचे. होम पेजवर Stakeholders या पर्यायात IAY/PMAYG Beneficiary असा पर्याय असतो. त्यावर क्लिक केल्यावर नोंदणी क्रमांक टाकायचा. उघडलेल्या पेजवर तुमचे नाव, पत्ता, बँक खाते आणि हप्त्यांची माहिती दिसते. यात Installment Details मध्ये कोणता हप्ता किती रुपयांचा आहे, FTO जनरेट झाला आहे का आणि DBT झाले आहे का याची सगळी माहिती असते. जर FTO जनरेट झाले असेल पण DBT Pending दिसत असेल तर पैसे येण्याच्या मार्गावर आहेत. जर Rejected दिसत असेल तर बँक खात्याची अडचण आहे आणि वर सांगितलेल्या पद्धतीने अर्ज द्यायला हवा. नोंदणी क्रमांक माहीत नसेल तर नावाने किंवा पंजीकरण क्रमांकाने शोधता येते.
पैसे Rejected का होतात हे समजून घेणे गरजेचे आहे
DBT च्या माध्यमातून पैसे पाठवले जातात तेव्हा बँक खाते ऍक्टिव्ह आहे का, DBT लिंक आहे का आणि आधारशी जोडलेले आहे का हे तपासले जाते. यापैकी कोणतीही अट पूर्ण नसेल तर व्यवहार Rejected होतो. Rejected झालेले पैसे परत शासनाच्या खात्यात जातात ते बुडत नाहीत. पण पुन्हा मिळवण्यासाठी खाते अपडेट करावे लागते आणि पुन्हा FTO जनरेट होण्याची वाट पाहावी लागते. यामुळे महिने उशीर होऊ शकतो. त्यापेक्षा आधीच बँक खाते तपासणे आणि काही अडचण असेल तर ती दुरुस्त करणे जास्त शहाणपणाचे आहे. बँक खाते ऍक्टिव्ह आहे का हे बँकेत जाऊन किंवा नेट बँकिंगद्वारे तपासता येते. DBT लिंक आहे का हे जवळच्या बँक शाखेत विचारता येते. आधार लिंक आहे का हे UIDAI च्या पोर्टलवर किंवा बँकेत तपासता येते.
थोडक्यात घरकुल लाभार्थ्यांनी आत्ता काय करायला हवे?
पहिले म्हणजे pmayg.nic.gov.in वर जाऊन Beneficiary Status उघडायचे आणि Account Details मध्ये कोणत्या बँक खात्याची नोंद आहे ते तपासायचे. ते तुमचे सध्याचे ऍक्टिव्ह खाते आहे का ते पाहायचे. दुसरे म्हणजे जर जुन्या खात्याची नोंद असेल तर लगेच ग्रामसेवक किंवा पंचायत समितीकडे अर्ज द्यायचा. अर्जात नवीन खात्याचे सगळे तपशील द्यायचे. तिसरे म्हणजे FTO जनरेट झाले आहे का हे तपासायचे. जनरेट झाले असेल तर जास्त घाई करायची बँक खाते अपडेट करण्याचे काम तातडीने करायचे. चौथे म्हणजे बँक खाते आधारशी जोडलेले आहे का हे एकदा तपासायचे. नसेल तर बँकेत जाऊन ते करायचे. या चारही गोष्टी वेळेत केल्या तर घरकुल योजनेचे पैसे कोणत्याही अडथळ्याशिवाय नवीन बँक खात्यात जमा होतील.
