PM विश्वकर्मा योजना टूलकिट सुतार कारागिरांना मिळणाऱ्या संचात नेमके काय असते, स्टेटस कसे तपासायचे PM विश्वकर्मा योजनेअंतर्गत पात्र कारागिरांना टूलकिट म्हणजे अवजार संच मिळण्यास सुरुवात झाली आहे. ज्या कारागिरांची नोंदणी यशस्वी झाली आहे त्यांना 15,000 रुपयांचा व्हाउचर मिळतो आणि याच व्हाउचरद्वारे टूलकिटचे पेमेंट होते. हे टूलकिट पोस्टाने घरापर्यंत न येता पोस्ट ऑफिसमध्ये येते आणि तिथून आधार कार्ड व नोंदणीकृत मोबाईल नंबर घेऊन जाऊन ते घ्यावे लागते. या लेखात सुतार कारागिरांच्या Set A टूलकिटमध्ये नेमके काय मिळते, टूलकिट कसे घ्यायचे, खराब सामान बदलून कसे घ्यायचे आणि टूलकिटचे डिलिव्हरी स्टेटस ऑनलाईन कसे तपासायचे हे सगळे सविस्तर सांगणार आहोत.
PM विश्वकर्मा योजना म्हणजे काय आणि टूलकिट कसे मिळते?
PM विश्वकर्मा योजना ही केंद्र सरकारची एक महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेत 18 प्रकारच्या पारंपरिक कारागिरांना सुतार, लोहार, सोनार, कुंभार आणि इतर अनेक पारंपरिक व्यवसाय करणाऱ्यांना समाविष्ट केले जाते. फॉर्म भरल्यानंतर तीन टप्प्यांत पडताळणी होते. पडताळणी पूर्ण झाल्यावर प्रशिक्षण दिले जाते, ज्यात दररोज 500 रुपये दिले जातात. प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यावर ओळखपत्र आणि प्रमाणपत्र मिळते. यानंतर टूलकिट निवडण्याचा टप्पा येतो. त्यानंतर उद्यम असिस्ट प्रमाणपत्र मिळते, ज्याद्वारे विनातारण एक लाख रुपयांपर्यंत कर्ज मिळू शकते. शेवटच्या टप्प्यात व्हाउचर मिळतो आणि त्या व्हाउचरद्वारे टूलकिट मिळते.
टूलकिटसाठी 15,000 रुपयांचा व्हाउचर कसा वापरला जातो?
प्रत्येक पात्र कारागिराला टूलकिटसाठी 15,000 रुपयांचा व्हाउचर मिळतो. हा व्हाउचर म्हणजे प्रत्यक्ष पैसे नाहीत हा एक प्रकारचा डिजिटल कूपन आहे ज्याद्वारे टूलकिटचे पेमेंट केले जाते. कारागिराला स्वतःच्या खिशातून एकही रुपया द्यावा लागत नाही. व्हाउचर वापरून टूलकिट निवडल्यावर ते पोस्टाने पाठवले जाते. हे टूलकिट थेट घरी न येता पोस्ट ऑफिसमध्ये पोहोचते आणि तिथून प्रत्यक्ष जाऊन घ्यावे लागते.
टूलकिट घेण्यासाठी काय सोबत घेऊन जायचे?
जेव्हा टूलकिट पोस्ट ऑफिसमध्ये पोहोचते तेव्हा कारागिराला फोन करून सूचित केले जाते. टूलकिट घेण्यासाठी जाताना दोन महत्त्वाच्या गोष्टी सोबत घेऊन जायच्या आहेत पहिले म्हणजे आधार कार्ड आणि दुसरे म्हणजे PM विश्वकर्मा योजनेशी जोडलेला मोबाईल फोन. पोस्ट ऑफिसमध्ये व्हाउचर कोडद्वारे पेमेंट पडताळले जाते आणि OTP द्वारे ओळख पटवली जाते. हे सगळे पूर्ण झाल्यावरच टूलकिट दिले जाते.
टूलकिटची पॅकिंग कशी असते?
हे टूलकिट खूप चांगल्या पद्धतीने पॅक केलेले असते. सर्वप्रथम एक कागदी बॉक्स म्हणजे कार्टून मिळते. त्या कार्टूनमध्ये एक ट्रॉली बॅग असते, आणि या ट्रॉली बॅगमध्येच सगळे सामान असते. या ट्रॉली बॅगच्या चेनवर लॉकही असतो म्हणजे सुरक्षेची पूर्ण काळजी घेतलेली आहे.
सुतार कारागिरांच्या Set A टूलकिटमध्ये काय मिळते?
टूलकिट निवडताना A, B, C, D असे वेगवेगळे संच पर्याय असतात आपण जो संच निवडतो त्यानुसार सामान मिळते. सुतार कारागिराच्या Set A संचात एकूण सात मुख्य वस्तू मिळतात. पहिली वस्तू म्हणजे ड्रिल किट. दुसरी वस्तू म्हणजे ग्राइंडर ही चांगल्या दर्जाची असते आणि त्यासोबत वारंटी कार्ड आणि कव्हरही मिळते. तिसरी वस्तू म्हणजे इलेक्ट्रिक वुड ट्रिमर हे टूलियन कंपनीचे असते आणि याच्यासोबतही वारंटी कार्ड मिळते. चौथी वस्तू म्हणजे सुरक्षा साधने हातांसाठी हातमोजे, डोळ्यांसाठी चष्मा (जेणेकरून लाकडाचा भुसा डोळ्यात जाऊ नये) आणि कानांसाठी इअर प्रोटेक्टर (जेणेकरून आवाज आणि भुश्याचा त्रास होऊ नये).
लाईट बोर्ड आणि सर्कुलर सॉ पुढची दोन महत्त्वाची वस्तू
पाचवी वस्तू म्हणजे एक मेटलचा लाईट बोर्ड. यात चार सॉकेट असतात आणि प्रत्येक सॉकेटसाठी वेगवेगळी बटणे असतात. यात फ्यूजही दिलेला असतो म्हणजे सुरक्षेची पूर्ण काळजी घेतलेली आहे. सहावी वस्तू म्हणजे सर्कुलर सॉ हे 1300 वॅटचे टूलियन कंपनीचे जड आणि शक्तिशाली यंत्र आहे. यासोबत त्याच्या चाव्या, इतर आवश्यक टूल्स आणि वारंटी कार्डही दिले जाते.
प्लेनर सातवी आणि शेवटची मुख्य वस्तू
सातवी वस्तू म्हणजे प्लेनर हे लाकूड साफ करण्यासाठी वापरले जाणारे यंत्र आहे. हे वेलमॉक कंपनीचे जड आणि दर्जेदार उत्पादन आहे. यासोबतही आवश्यक टूलकिट दिली जाते. या सगळ्या सात वस्तूंवर कुठेही किंमत किंवा MRP लिहिलेली नसते कारण ही योजना पूर्णपणे मोफत आहे आणि व्हाउचरद्वारेच त्याचे पेमेंट केले जाते.
ड्रिल किटमध्ये नेमके काय असते?
ड्रिल किटमध्ये अनेक छोटी पण महत्त्वाची साधने असतात. यात ड्रिल मशीन, प्लास (पकड), हातोडा, लेव्हल स्केल, इंची टेप, पेचकस (स्क्रू ड्रायव्हर), कटर आणि वेगवेगळ्या आकाराचे बर्मे (ड्रिल बिट्स) असतात. या ड्रिल मशीनसाठीही वारंटी कार्ड दिले जाते. ही सगळी छोटी साधने रोजच्या सुतारकामासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतात.
खराब सामान असल्यास बदलून किंवा दुरुस्त करून कसे घ्यायचे?
टूलकिटमध्ये मिळालेले सगळे सामान एकदा चालवून तपासून घेणे आवश्यक आहे. जर कोणतेही यंत्र खराब असेल, तुटलेले असेल किंवा नीट काम करत नसेल, तर ते दुरुस्त करून घेता येते किंवा बदलून घेता येते. यासाठी एक ऑनलाईन पर्याय उपलब्ध आहे अधिकृत वेबसाईटवरून रिपेयर किंवा रिप्लेसमेंटची विनंती सादर करता येते. ही विनंती सादर केल्यावर संबंधित प्रक्रिया सुरू होते आणि सामान बदलून किंवा दुरुस्त करून दिले जाते.
टूलकिट अजून मिळाले नसेल तर स्टेटस कसे तपासायचे?
ज्या कारागिरांनी फॉर्म भरला आहे, व्हाउचर मिळाला आहे पण अजून टूलकिट मिळालेले नाही, त्यांच्यासाठी ऑनलाईन स्टेटस तपासण्याची सुविधा आहे. यासाठी PM विश्वकर्मा योजनेच्या अधिकृत वेबसाईटवर जायचे. मेन्यू बटणावर क्लिक करून “Login” वर क्लिक करायचे. यानंतर “Applicant” किंवा “Beneficiary Login” निवडायचे.
लॉगिन कसे करायचे आणि स्टेटस कसे पाहायचे?
लॉगिन करण्यासाठी PM विश्वकर्मा योजनेशी जोडलेला मोबाईल नंबर म्हणजे आधार कार्डशी जोडलेला नंबर टाकायचा. कॅप्चा कोड भरायचा आणि “Login” वर क्लिक करायचे. मोबाईल नंबरवर OTP येतो, तो टाकून “Continue” वर क्लिक करायचे. लॉगिन झाल्यावर “Track Delivery of Your Toolkit” हा पर्याय दिसतो त्यावर क्लिक करायचे. क्लिक केल्यावर तुमच्या ऑर्डरचे स्टेटस दिसते टूलकिट डिस्पॅच झाले आहे की नाही हे कळते. जर डिस्पॅच झाले असेल तर तसा स्टेटस दिसतो. जर अजून डिस्पॅच झाले नसेल किंवा ऑर्डरच नोंदवला गेला नसेल तर “No Record Found” असा संदेश येतो.
टूलकिट मिळाल्यावर योजनेचा संपूर्ण लाभ कधी मिळतो?
PM विश्वकर्मा योजनेअंतर्गत टूलकिट हा शेवटचा आणि सर्वात महत्त्वाचा टप्पा आहे. ज्या कारागिराला टूलकिट मिळते, त्याला या योजनेचा संपूर्ण लाभ मिळाला असे समजले जाते. या टूलकिटच्या मदतीने कारागीर आपला व्यवसाय अधिक चांगल्या पद्धतीने आणि कमी वेळात करू शकतो. आधुनिक यंत्रांच्या मदतीने कामाचा दर्जा सुधारतो आणि उत्पादन क्षमताही वाढते.
टूलकिट मिळाल्यावर काय फायदा होतो?
या टूलकिटमुळे सुतार कारागिराला आधुनिक यंत्रसामग्री मोफत मिळते जी विकत घ्यायची असेल तर हजारो रुपये खर्च होऊ शकतात. ग्राइंडर, वुड ट्रिमर, सर्कुलर सॉ आणि प्लेनर यांसारखी जड यंत्रे एकत्र मिळाल्यामुळे काम जलद आणि सुरक्षित होते. सुरक्षा साधने मिळाल्यामुळे काम करताना होणारी जोखीमही कमी होते. यामुळे कारागिराचा व्यवसाय वाढण्याची शक्यता वाढते आणि त्याचे उत्पन्नही सुधारू शकते.
थोडक्यात PM विश्वकर्मा टूलकिटबद्दल काय लक्षात ठेवायचे?
पात्र कारागिरांना 15,000 रुपयांच्या व्हाउचरद्वारे टूलकिट मोफत मिळते. हे टूलकिट पोस्ट ऑफिसमध्ये येते तिथून आधार कार्ड आणि नोंदणीकृत मोबाईल नंबरसह जाऊन घ्यावे लागते. सुतार कारागिरांच्या Set A संचात ड्रिल किट, ग्राइंडर, वुड ट्रिमर, सुरक्षा साधने, लाईट बोर्ड, सर्कुलर सॉ आणि प्लेनर अशा सात मुख्य वस्तू मिळतात. कोणतेही सामान खराब असल्यास ऑनलाईन रिपेयर किंवा रिप्लेसमेंटची विनंती करता येते. टूलकिटचे स्टेटस अधिकृत वेबसाईटवर मोबाईल नंबर आणि OTP ने लॉगिन करून तपासता येते. टूलकिट मिळाल्यावर योजनेचा संपूर्ण लाभ मिळाला असे समजले जाते यानंतर हे यंत्रसामग्री वापरून कारागीर आपला व्यवसाय वाढवू शकतो.
पीएम विश्वकर्मा योजना टूलकिट – प्रश्नोत्तर (Q&A)
प्रश्न 1: पीएम विश्वकर्मा योजनेअंतर्गत टूलकिट कोणाला मिळते?
उत्तर: पीएम विश्वकर्मा योजनेमध्ये नोंदणी यशस्वी झालेल्या आणि पात्र ठरलेल्या कारागिरांना टूलकिट मिळते. पारंपरिक व्यवसाय करणाऱ्या 18 प्रकारच्या कारागिरांना या योजनेचा लाभ मिळू शकतो.
प्रश्न 2: पीएम विश्वकर्मा टूलकिटसाठी किती रुपयांचा व्हाउचर मिळतो?
उत्तर: टूलकिट खरेदीसाठी पात्र लाभार्थ्यांना 15,000 रुपयांचा व्हाउचर दिला जातो. या व्हाउचरच्या माध्यमातून टूलकिटचा खर्च केला जातो.
प्रश्न 3: टूलकिट कुठून मिळते?
उत्तर: टूलकिट पोस्ट ऑफिसच्या माध्यमातून लाभार्थ्यापर्यंत पोहोचते. टूलकिट आल्यावर पोस्ट ऑफिसकडून लाभार्थ्याला माहिती दिली जाते.
प्रश्न 4: टूलकिट घेण्यासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?
उत्तर: टूलकिट घेताना आधार कार्ड आणि पीएम विश्वकर्मा योजनेशी जोडलेला मोबाईल नंबर सोबत घेऊन जाणे आवश्यक आहे.
प्रश्न 5: टूलकिट मिळताना ओटीपी लागतो का?
उत्तर: होय. टूलकिट देण्यापूर्वी मोबाईलवर आलेल्या ओटीपीद्वारे पडताळणी केली जाते.
प्रश्न 6: सुतार कारागिराच्या टूलकिटमध्ये कोणते साहित्य मिळते?
उत्तर: सुतार कारागिराच्या टूलकिटमध्ये ड्रिल मशीन, ग्राइंडर, वुड ट्रिमर, सर्क्युलर सॉ, प्लेनर, सुरक्षा ग्लोव्हज, चष्मा, लाईट बोर्ड आणि इतर आवश्यक साधने दिली जातात.
प्रश्न 7: टूलकिटमधील मशीन खराब निघाल्यास काय करावे?
उत्तर: जर कोणतेही उपकरण खराब असेल किंवा चालत नसेल तर ते रिपेअर किंवा बदलून घेण्यासाठी ऑनलाइन तक्रार नोंदवता येते.
प्रश्न 8: पीएम विश्वकर्मा टूलकिटचे स्टेटस कसे तपासायचे?
उत्तर: पीएम विश्वकर्मा योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटवर लॉगिन करून “Track Delivery of Your Toolkit” या पर्यायातून टूलकिटचे स्टेटस तपासता येते.
प्रश्न 9: टूलकिट अजून मिळाले नाही तर काय करावे?
उत्तर: प्रथम ऑनलाइन स्टेटस तपासा. जर ऑर्डर डिस्पॅच झाली असेल तर पोस्ट ऑफिसमध्ये चौकशी करा.
प्रश्न 10: टूलकिट सर्वांना मिळते का?
उत्तर: ज्या लाभार्थ्यांची नोंदणी पूर्ण झाली आहे, अर्ज मंजूर झाला आहे आणि योजनेतील प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे अशा पात्र कारागिरांना टूलकिट दिले जाते.
