बांधकाम कामगारांना घर बांधण्यासाठी ₹२ लाख अनुदान किंवा व्याज परतावा ऑनलाईन अर्ज संपूर्ण माहिती बांधकाम कामगार म्हणून नोंदणी केलेल्या व्यक्तींना घर बांधण्यासाठी किंवा घर खरेदीसाठी बँकेकडून कर्ज घेतल्यास दोन प्रकारे फायदा मिळतो थेट ₹२ लाख अनुदान किंवा ₹६ लाखांपर्यंतच्या कर्जावरील व्याजाचा परतावा. हा लाभ बांधकाम कामगार कल्याण मंडळाच्या आर्थिक कल्याण योजनेअंतर्गत मिळतो. या लेखात Registration Number कसा काढायचा, Login कसं करायचं, कोणती Scheme निवडायची, कोणती कागदपत्रे Upload करायची, Appointment कशी घ्यायची आणि पैसे कधी मिळतात हे सगळं टप्प्याटप्प्याने सांगितलं आहे.
ही योजना काय आहे आणि किती पैसे मिळतात?
बांधकाम कामगारांना स्वतःचं घर असणं हे एक मोठं स्वप्न असतं. पण घर बांधणं किंवा विकत घेणं महाग असतं त्यासाठी लाखो रुपये लागतात. हे ओळखून महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याण मंडळाने आर्थिक कल्याण योजनेअंतर्गत घर खरेदी किंवा घर बांधण्यासाठी दोन प्रकारचा आर्थिक लाभ देण्याची सोय केली आहे. पहिला पर्याय म्हणजे थेट अनुदान जर तुम्ही बँकेकडून दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्ज घेतलं असेल तर ती संपूर्ण रक्कम म्हणजेच दोन लाख रुपये थेट तुमच्या बँक खात्यात अनुदान म्हणून जमा होतात. दुसरा पर्याय म्हणजे व्याज परतावा जर तुम्ही दोन लाखांपेक्षा जास्त आणि सहा लाखांच्या आत कर्ज घेतलं असेल तर त्या कर्जावर तुम्ही भरलेल्या व्याजाची रक्कम तुम्हाला परत मिळते. म्हणजे दोन्ही पर्यायांत शेकडो ते हजारो रुपये परत मिळतात फक्त ऑनलाईन अर्ज करणं आवश्यक आहे.
एक महत्त्वाची गोष्ट लक्षात ठेवायची हे कर्ज फक्त राष्ट्रीयकृत बँकेकडूनच घेतलेलं असायला हवं. खासगी बँक, सहकारी बँक किंवा Finance Company कडून घेतलेल्या कर्जावर हा लाभ मिळत नाही. SBI, Bank of Maharashtra, Bank of India, Central Bank, Union Bank, Punjab National Bank यांसारख्या सरकारी बँकांकडूनच कर्ज घेतलं असेल तरच या योजनेचा फायदा होतो.
अर्ज करण्यापूर्वी Registration Number कसा काढायचा?
बांधकाम कामगार दाव्यासाठी अर्ज करताना Registration Number लागतो. हा नंबर म्हणजेच MS Number बांधकाम कामगार मंडळाने दिलेला नोंदणी क्रमांक. हा नंबर माहित नसेल तर आधी तो काढायचा. Google मध्ये “इमारत व इतर बांधकाम कामगार” असं टाईप करायचं. पहिल्या क्रमांकाची वेबसाईट Maharashtra Building and Other Construction Workers वर क्लिक करायचं. वेबसाईट उघडल्यावर मराठी भाषा निवडायची. सहा पर्यायांपैकी “बांधकाम कामगार प्रोफाईल लॉगिन” वर क्लिक करायचं. तिथे आधार नंबर आणि नोंदणीकृत मोबाईल नंबर टाकायचा. “Proceed to Form” वर क्लिक केल्यावर OTP येतो. OTP टाकून “Validate OTP” करायचं. Profile उघडेल तिथे वरती स्क्रोल केल्यावर Registration Number दिसेल. तो लिहून ठेवायचा किंवा Screenshot घ्यायचा. त्याच पेजवर “E-Card” वर क्लिक केल्यावर लेबर कार्ड उघडतं त्यावरही Registration Number असतो. “E-Card Renew” वर क्लिक केल्यावर ओळखपत्र दिसतं त्याचाही Screenshot घेता येतो.
Login करणे आणि Claim सुरू करणे
Registration Number मिळाल्यावर परत मागे यायचं. वेबसाईटवर सहा पर्यायांपैकी “बांधकाम कामगार दाव्यासाठी ऑनलाईन अर्ज करा” वर क्लिक करायचं. नवीन पेज उघडेल. “Select Action” मध्ये “New Claim” निवडायचं. Registration Number म्हणजे MS Number टाकायचा. मृत्यू संबंधित अर्ज असेल तरच त्या बॉक्सवर Tick करायचं, नाहीतर करायचं नाही. “Proceed to Form” वर क्लिक करायचं. नोंदणीकृत मोबाईलवर OTP येईल तो टाकून “Validate OTP” करायचं. Profile उघडेल त्यात नोंदणी स्थिती, नोंदणी दिनांक, नूतनीकरण दिनांक, नोंदणी क्रमांक, आधार क्रमांक, फोटो, नाव, मोबाईल नंबर, जन्मतारीख, वय आणि बँकेचे तपशील दिसतात. जर पहिल्यांदाच Claim टाकत असाल तर बँकेचे तपशील भरायला सांगितलं जाईल Bank Name, Account Number, IFSC Code भरायचे. आधी कोणता Claim केला असेल तर जुने बँकेचे तपशील आपोआप येतात.
महात्मा फुले मागासवर्गीय विकास महामंडळ: शून्य टक्के व्याजावर १० लाखांपर्यंत कर्ज संपूर्ण माहिती
योजना आणि केंद्र कसं निवडायचं?
बँकेचे तपशील भरल्यावर “Select Center” वर क्लिक करायचं. तुमच्या जिल्ह्यातील कामगार सुविधा केंद्रांची यादी येईल एक किंवा दोन किंवा तीन केंद्रे दिसतील. तुम्हाला जे जवळचं आणि सोयीचं असेल ते निवडायचं. केंद्र निवडल्यावर “योजना श्रेणी निवडा” वर क्लिक करायचं. चार पर्याय दिसतील शैक्षणिक कल्याण, आरोग्य कल्याण, आर्थिक कल्याण योजना आणि समाज कल्याण योजना. घर बांधण्यासाठी अर्ज करायचा असल्याने “आर्थिक कल्याण योजना” हा तिसरा पर्याय निवडायचा. मग “योजना निवडा” वर क्लिक करायचं. अनेक Scheme दिसतील त्यातील बऱ्याच बंद केलेल्या असतात कारण काही बांधकाम कामगार नसतानाही लाभ घेत होते. उपलब्ध Scheme मध्ये “नोंदीकृत बांधकाम कामगाराला घर खरेदी किंवा घर बांधण्याकरता बँकेकडून घेतलेल्या गृह कर्जावरील रुपये सहा लाखापर्यंतच्या व्याजाची रक्कम अथवा रुपये दोन लाख अनुदान” हा पर्याय दिसेल तो निवडायचा.
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहिण योजना: मार्च-एप्रिल हप्त्याची प्रतीक्षा संपणार? मोठा अपडेट समोर
कर्जाचे तपशील कसे भरायचे?
Scheme निवडल्यावर वरती स्क्रोल केल्यावर कर्जाचे तपशील भरण्याचा भाग येतो. कर्जाची रक्कम म्हणजे किती रुपयांचं कर्ज घेतलं ते टाकायचं. व्याज दर बँकेने किती टक्के व्याज लावलं ते टाकायचं. बँकेचं नाव टाकायचं. बँकेची शाखा कुठे आहे ते टाकायचं. कर्ज मंजुरीची तारीख म्हणजे बँकेने कर्ज मंजूर केल्याची तारीख टाकायची. कर्जाचा कालावधी म्हणजे किती महिन्यांसाठी कर्ज घेतलं टाकायचा. हे सगळे तपशील तुमच्या बँकेच्या कर्ज कागदपत्रांवर असतात ते काढून ठेवा आणि त्यावरून भरा. एकही आकडा चुकला तर कागदपत्रांशी जुळत नाही आणि अर्ज नाकारला जाऊ शकतो.
कोणती कागदपत्रे Upload करायची?
कर्जाचे तपशील भरल्यावर कागदपत्रे Upload करण्याचा भाग येतो. इथे चार कागदपत्रे Upload करायची असतात. पहिलं राष्ट्रीयकृत बँकेकडून कर्ज घेतल्याचा पुरावा. हे बँकेने दिलेलं Loan Sanction Letter किंवा कर्ज मंजुरीपत्र असतं. PDF स्वरूपात Upload करायचं. दुसरं पती आणि पत्नीच्या नावावर घर नोंदवल्याचा पुरावा. तुम्ही जे घर बांधणार किंवा खरेदी करणार आहात ते पती-पत्नी दोघांच्या नावावर नोंदवायचं. गावात राहत असाल तर ग्रामपंचायतीत नोंद करायची त्याची कागदपत्रे Upload करायची. तिसरं पती किंवा पत्नीच्या नावाने आधी घर नसल्याचं शपथपत्र. म्हणजे कर्ज घेण्यापूर्वी तुमच्याकडे स्वतःचं घर नव्हतं हे सांगणारं शपथपत्र. हे Notary करून घ्यायचं. चौथं राष्ट्रीयकृत बँकेकडून सहा लाख रुपयांपर्यंतच्या व्याजाचं प्रमाणपत्र. बँक हे प्रमाणपत्र देते ज्यात किती व्याज भरलं हे लिहिलेलं असतं. जर दोन लाखांपर्यंत कर्ज असेल तर हे प्रमाणपत्र Upload करायची गरज नाही फक्त पहिली तीन कागदपत्रे पुरतात. सगळी कागदपत्रे PDF स्वरूपात असायला हवीत. अस्पष्ट किंवा अपूर्ण कागदपत्रे Upload केली तर अर्ज नाकारला जातो.
Appointment कशी घ्यायची?
कागदपत्रे Upload झाल्यावर “कागदपत्र पडताळे” या Checkbox वर Tick करायचं आणि “Yes” करायचं. वरती स्क्रोल केल्यावर “Click to Load Visiting Date” वर क्लिक करायचं. “कामगार सुविधा केंद्राला भेट देण्याची तारीख” वर क्लिक करायचं. Calendar उघडेल त्यात कोणताही रंग नसलेली तारीख उपलब्ध असते, पिवळी तारीख Booked झालेली असते आणि हिरवी तारीख तुम्ही निवडलेली असते. तुम्हाला जी सोयीची तारीख असेल ती निवडायची. तारीख निवडल्यावर वरती सगळी माहिती एकदा तपासायची कर्जाचे तपशील, कागदपत्रे, तारीख. सगळं बरोबर असेल तर Checkbox वर Tick करायचं आणि “Submit” बटनावर क्लिक करायचं. थोडी प्रतीक्षा करायची Loading होईल. “Claim Application Saved” असा संदेश येईल. “OK” करायचं. “Print Appointment Letter” वर क्लिक करायचं. Appointment Letter Download होईल किंवा Print काढता येईल.
केंद्रावर जाताना काय न्यायचं?
Appointment Letter प्रिंट करून निवडलेल्या तारखेला तुम्ही निवडलेल्या कामगार सुविधा केंद्रावर जायचं. सोबत सगळी मूळ कागदपत्रे न्यायची बँकेचं कर्ज पत्र, घर नोंदणीचे कागद, शपथपत्र, बँकेचं व्याज प्रमाणपत्र आणि Appointment Letter. अधिकारी सगळी कागदपत्रे तपासतील. कागदपत्रे व्यवस्थित असतील आणि Verification पूर्ण झालं की एक ते तीन महिन्यांत पैसे थेट बँक खात्यात जमा होतात. काही जिल्ह्यांत प्रक्रिया जास्त वेळ घेऊ शकते पण प्रक्रिया पूर्ण झाली की पैसे नक्की येतात.
६६ हजारांहून अधिक शेतकऱ्यांना मिळणार कर्जमाफी, छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान योजना
या चुका केल्या तर अर्ज नाकारला जातो
खासगी बँकेचं कर्ज दाखवलं तर अर्ज बाद होतो फक्त राष्ट्रीयकृत बँकेचं कर्ज चालतं. घर पती-पत्नी दोघांच्या नावावर नोंदवलेलं नसेल तर अर्ज अपूर्ण राहतो. कागदपत्रे अस्पष्ट किंवा अर्धवट Upload केली तर Verification होत नाही. बँकेच्या कागदपत्रांवरील आकडे आणि अर्जात टाकलेले आकडे जुळले नाहीत तर अर्ज नाकारला जातो. Appointment Date वर केंद्रावर गेलात नाही तर अर्ज रद्द होऊ शकतो. त्यामुळे प्रत्येक गोष्ट नीट करा घाई नको.
बांधकाम कामगार म्हणून नोंदणी केलेली आहे आणि घर बांधण्यासाठी कर्ज घेतलं असेल किंवा घेण्याचा विचार असेल तर ही योजना नक्की तपासा. दोन लाख रुपये थेट मिळण्याची किंवा व्याजाचा बोजा कमी होण्याची ही संधी आहे. ओळखीच्या बांधकाम कामगारांना ही माहिती सांगा कारण अनेकांना याबद्दल माहितच नसतं आणि ते लाभ गमावतात.
बांधकाम कामगार घरकुल अनुदान योजना 2026 – FAQ (प्रश्नोत्तरे)
1. बांधकाम कामगार घरकुल अनुदान योजना म्हणजे काय?
ही महाराष्ट्रातील नोंदणीकृत बांधकाम कामगारांसाठीची योजना आहे. या योजनेत पात्र कामगारांना घर बांधण्यासाठी किंवा घर खरेदीसाठी ₹2 लाखांपर्यंत अनुदान किंवा ₹6 लाखांपर्यंतच्या गृहकर्जावरील व्याजाचा परतावा दिला जातो.
2. या योजनेचा लाभ कोण घेऊ शकतो?
महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याण मंडळाकडे नोंदणीकृत असलेले पात्र बांधकाम कामगार या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात.
3. या योजनेत किती आर्थिक मदत मिळते?
पात्रतेनुसार ₹2 लाखांपर्यंत अनुदान किंवा ₹6 लाखांपर्यंतच्या गृहकर्जावरील व्याजाचा परतावा मिळू शकतो.
4. गृहकर्ज कोणत्या बँकेतून घेतलेले असावे?
या योजनेसाठी गृहकर्ज राष्ट्रीयकृत बँकेतून घेतलेले असणे आवश्यक आहे.
5. खासगी बँकेचे गृहकर्ज या योजनेसाठी ग्राह्य धरले जाते का?
नाही. या योजनेसाठी राष्ट्रीयकृत बँकेचे गृहकर्ज आवश्यक आहे.
6. अर्ज ऑनलाइन करता येतो का?
होय. अर्ज अधिकृत बांधकाम कामगार पोर्टलवर ऑनलाइन भरता येतो.
7. अर्जासाठी कोणती माहिती आवश्यक असते?
नोंदणी क्रमांक (MS Registration Number)
आधार क्रमांक
नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक
बँकेची माहिती
गृहकर्जाची माहिती
8. एमएस (MS) नोंदणी क्रमांक कसा मिळवायचा?
अधिकृत पोर्टलवर प्रोफाईल लॉगिन केल्यानंतर तुमचा नोंदणी क्रमांक दिसतो. तो कॉपी किंवा नोंद करून ठेवावा.
वर्धा जिल्ह्यातील १५,३०६ शेतकऱ्यांना १२ कोटींचा विमा मंजूर, खरीप पीक विमा 2025
9. ई-कार्ड डाउनलोड करता येते का?
होय. प्रोफाईलमध्ये लॉगिन केल्यानंतर E-Card पर्यायातून लेबर कार्ड डाउनलोड करता येते.
10. अर्ज करताना OTP पडताळणी आवश्यक असते का?
होय. नोंदणीकृत मोबाईलवर आलेला OTP भरून पडताळणी करावी लागते.
