पोखरा योजनेतून विहीर पुनर्भरणासाठी अनुदान ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा संपूर्ण माहिती

पोखरा योजनेतून विहीर पुनर्भरणासाठी अनुदान ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा संपूर्ण माहिती जमिनीची पाणीपातळी खोलवर गेली आहे? विहीर पुनर्भरण केलं तर ती वाढू शकते. आणि यासाठी नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प म्हणजेच पोखरा योजनेतून शासकीय अनुदान मिळतं. अर्ज ऑनलाईन करायचा आहे मोबाईलवरूनही होतो. या लेखात Farmer ID वापरून Login कसं करायचं, विहीर पुनर्भरण हा घटक कसा निवडायचा, जमिनीचा Survey Number कसा द्यायचा, हमीपत्र काय असतं आणि अर्ज Submit झाल्यावर पावती कशी मिळते हे सगळं टप्प्याटप्प्याने सांगितलं आहे.

विहीर पुनर्भरण म्हणजे काय आणि ते का करायचं?

महाराष्ट्रातील अनेक भागांत भूजल पातळी गेल्या काही वर्षांत खूप खाली गेली आहे. विहिरी उन्हाळ्यात कोरड्या पडतात, बोअरवेलना पाणी लागत नाही आणि शेती करणं कठीण होतं. यावर एक प्रभावी उपाय म्हणजे विहीर पुनर्भरण. विहीर पुनर्भरण म्हणजे पावसाचं पाणी जमिनीत मुरवण्याची व्यवस्था करणे जेणेकरून ते भूगर्भात जाऊन विहिरीची पाणीपातळी वाढेल. यासाठी विहिरीभोवती किंवा शेतात विशिष्ट प्रकारची रचना केली जाते खड्डे खोदणे, दगड-मुरुम भरणे, जाळी बसवणे असे काम केले जाते. हे काम स्वतः करणे महाग असते, पण महाराष्ट्र सरकारच्या नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पाअंतर्गत ज्याला पोखरा असेही म्हणतात या कामासाठी शेतकऱ्यांना अनुदान दिलं जातं. म्हणजे सरकार खर्चाचा मोठा भाग देतं आणि शेतकऱ्याला स्वतःला कमी पैसे लागतात. या अनुदानासाठी ऑनलाईन अर्ज करणं आवश्यक आहे आणि ते मोबाईलवरूनही करता येतं.

पात्रता काय आहे?

अर्ज करण्यापूर्वी तुम्ही पात्र आहात का हे तपासणं आवश्यक आहे. यापूर्वी इतर कोणत्याही सरकारी योजनेतून विहीर पुनर्भरणाचा लाभ घेतला असेल तर या योजनेतून लाभ मिळणार नाही. त्यामुळे पुन्हा अर्ज करणं व्यर्थ आहे आधी खात्री करा. तुमच्या स्वतःच्या मालकीची विहीर असणं आवश्यक आहे दुसऱ्याच्या विहिरीसाठी अर्ज होत नाही. एकूण जमीन धारणा पाच हेक्टरपर्यंत असलेल्या शेतकऱ्यांनाच हा लाभ मिळतो. पाच हेक्टरपेक्षा जास्त जमीन असणाऱ्यांना ही योजना लागू नाही. विहीर पक्की आहे की कच्ची आणि जमीन भारी आहे की हलकी यावर घटक प्रकार ठरतो. या चार प्रकारांत अर्ज करता येतो भारी जमीन पक्की विहीर, हलकी जमीन पक्की विहीर, भारी जमीन कच्ची विहीर आणि हलकी जमीन कच्ची विहीर.

कोणती कागदपत्रे लागतात?

अर्ज करताना काही कागदपत्रे लागतात. सगळ्यांना लागणारी कागदपत्रे म्हणजे Farmer ID म्हणजेच Agri Stack ID, आधार कार्ड आणि ७/१२ उतारा. अतिरिक्त कागदपत्रे काही विशिष्ट परिस्थितीत लागतात. जमीन संयुक्त खातेदारांच्या नावावर असेल म्हणजे एकापेक्षा जास्त व्यक्तींच्या नावावर असेल तर इतर सर्व खातेदारांचं संमती पत्र द्यावं लागतं. अर्जदार अनुसूचित जाती किंवा अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील असेल तर त्याचं जात प्रमाणपत्र लागेल. अर्जदार दिव्यांग असेल तर UDID Certificate म्हणजे दिव्यांगत्व प्रमाणपत्र द्यावं लागेल. ही कागदपत्रे आधीच तयार ठेवा अर्ज भरताना Upload करावी लागू शकतात.

पोखरा पोर्टलवर Login कसं करायचं?

संगणक किंवा मोबाईलचा Browser उघडा. Google मध्ये “पोखरा शेतकरी अर्ज” किंवा “Pokhra Online Application” असं शोधा. नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पाची अधिकृत वेबसाईट येईल त्यावर क्लिक करायचं. वेबसाईट उघडल्यावर Login साठी दोन पर्याय दिसतात Farmer ID म्हणजे Agri Stack ID टाकून Login करायचं किंवा आधार कार्ड नंबर टाकून Login करायचं. ज्यांच्याकडे Farmer ID आहे त्यांनी तो टाकावा माहिती लवकर येते. ज्यांच्याकडे Farmer ID नाही त्यांनी आधार नंबर टाकावा. Captcha Code दिसेल तो बरोबर टाकायचा. गणिताचं उत्तर विचारलं जातं जसं १४ + १९ = ३३ ते टाकायचं. “OTP पाठवा” वर क्लिक केल्यावर Farmer ID शी किंवा आधारशी जोडलेल्या मोबाईलवर OTP येतो. तो टाकून Login करायचं.

Login झाल्यावर Profile कसं अपडेट करायचं?

पहिल्यांदाच Login होत असाल तर “आपली नोंदणी यशस्वी झाली आहे, कृपया माहिती पूर्ण भरा” असा संदेश येईल. Profile मध्ये काही माहिती भरायची असते. नाव मराठीत. जन्मतारीख. लिंग. मोबाईल नंबर जर बदलायचा असेल तर इथूनच बदलता येतो. अपंगत्व आहे का असेल तर “होय”, नसेल तर “नाही”. जात प्रवर्ग निवडायचा SC, ST, OBC किंवा Open. “प्रोफाईल अपडेट करा” वर क्लिक करायचं. त्यानंतर पत्ता भरायचा राज्य, जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडायचं. “प्रोफाईल अपडेट करा” वर परत क्लिक करायचं. “Farmer Profile Address Updated Successfully” असा संदेश येईल. हे एकदाच करायचं असतं पुढच्या वेळी Login केल्यावर ही माहिती परत भरायची गरज नाही.

विहीर पुनर्भरणासाठी अर्ज कसा करायचा?

Profile अपडेट झाल्यावर “पुढे जा” वर क्लिक करायचं. आता तुमच्या नावावर असलेली जमीन Farmer ID वरून आपोआप येते शेत क्रमांक, Survey Number, जिल्हा, तालुका, गाव सगळं दिसतं. हे बघा आणि बरोबर आहे का तपासा. “नवीन बाबीसाठी अर्ज करा” या पर्यायावर क्लिक करायचं. “घटकाचा गट निवडा” यात “विहीर पुनर्भरण” हा पर्याय निवडायचा. घटकाचं नाव आपोआप येतं. “घटक प्रकार निवडा” यात तुमच्या जमिनीनुसार योग्य प्रकार निवडायचा भारी जमीन पक्की विहीर, हलकी जमीन पक्की विहीर, भारी जमीन कच्ची विहीर किंवा हलकी जमीन कच्ची विहीर. तुमची जमीन काळी माती म्हणजे भारी आणि हलकी माती म्हणजे हलकी तुमच्या माहितीनुसार निवडा. “पुढे जा” वर क्लिक करायचं. पात्रता निकष दिसतील ते नीट वाचायचे. नंतर “पुढे जा” वर क्लिक करायचं.

Survey Number कसा निवडायचा?

पुढच्या पेजवर तुमच्या जमिनीचा तपशील दिसेल एकूण जमीन किती आहे, कोणत्या गावात आहे. ज्या Survey Number मध्ये विहीर आहे आणि पुनर्भरण करायचं आहे तो Survey Number निवडायचा. एकापेक्षा जास्त Survey Number असतील तर योग्य तो निवडा. “पुढे जा” वर क्लिक करायचं. माहितीची पडताळणी होते घटकाचं नाव, जमिनीचा तपशील, जिल्हा, तालुका, गाव, शेत क्रमांक, Survey Number हे सगळं स्क्रीनवर एकत्र दिसेल. ते नीट तपासा काही चुकीचं असेल तर मागे जाऊन दुरुस्त करता येतं. सगळं बरोबर असेल तर “अर्ज करण्यासाठी पुढे जा” वर क्लिक करायचं.

हमीपत्र म्हणजे काय आणि ते का महत्त्वाचं आहे?

“अर्ज करण्यासाठी पुढे जा” वर क्लिक केल्यावर हमीपत्र दिसतं. हे हमीपत्र म्हणजे तुम्ही सरकारला दिलेलं वचन यात लिहिलेलं असतं की तुम्ही दिलेली माहिती खरी आहे, तुम्ही यापूर्वी या योजनेचा लाभ घेतलेला नाही, तुमची स्वतःची विहीर आहे आणि अनुदानाचा वापर विहीर पुनर्भरणासाठीच केला जाईल. हे हमीपत्र नीट वाचायचं. वाचल्यावर खाली दिलेल्या चौकटीत Tick करायचं म्हणजे तुम्ही हे मान्य केल्याचं सांगत आहात. त्यानंतर “पुढे जा” वर क्लिक करायचं. मग “Submit करा” वर क्लिक करायचं. “आपला विहीर पुनर्भरणासाठी अर्ज यशस्वीरित्या Submit झाला आहे” असा संदेश येईल.

पावती कशी डाउनलोड करायची?

अर्ज Submit झाल्यावर पावती मिळते. या पावतीत नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पाचं नाव असतं, दिनांक असतो, पावती नंबर असतो, अर्जदाराचं नाव, पत्ता, गाव, तालुका आणि घटकाचं नाव हे सगळं असतं. ही पावती Download करायची “पावती डाउनलोड करा” या बटणावर क्लिक केलं की PDF येतो. तो Save करायचा किंवा प्रिंट काढायची. ही पावती महत्त्वाची आहे पुढे जर कोणी विचारलं की “तुमचा अर्ज आहे का” तर ही पावती दाखवायची. शेतावर काम होण्यापूर्वी कृषी विभागाचे अधिकारी पडताळणीसाठी येऊ शकतात तेव्हाही ही पावती उपयोगी पडते.

अर्जानंतर काय होतं?

अर्ज Submit झाल्यावर कृषी विभागाचे अधिकारी तुमच्या शेतावर येऊन विहीर तपासतात. विहीर आहे का, ती तुमच्या मालकीची आहे का, पुनर्भरण करणं शक्य आहे का हे सगळं पाहिलं जातं. पडताळणी झाल्यावर अर्ज मंजूर होतो. मंजुरी मिळाल्यावर काम सुरू करता येतं. काम पूर्ण झाल्यावर अधिकारी परत येऊन काम तपासतात. तपासणी समाधानकारक असेल तर अनुदानाची रक्कम थेट बँक खात्यात DBT द्वारे जमा होते. यासाठी बँक खातं आधारशी लिंक असणं आणि DBT Active असणं आवश्यक आहे.

Farmer ID नाही तर काय करायचं?

Farmer ID नसेल तर आधार कार्ड नंबरने Login करता येतं. पण Farmer ID असेल तर जमिनीची माहिती आपोआप येते अर्ज भरणं सोपं होतं. Farmer ID नसेल तर आधी CSC Centre वर जाऊन तो काढून घ्या. ७/१२ उतारा, आधार कार्ड आणि मोबाईल नंबर घेऊन जा Farmer ID काही दिवसांत मिळतो. एकदा Farmer ID मिळाला की पोखरासह इतर सगळ्या कृषी योजनांसाठी अर्ज करणं सोपं होतं.

विहीर पुनर्भरण म्हणजे एकदा खर्च करायचा आणि वर्षानुवर्षे फायदा मिळवायचा. पाणीपातळी वाढली की शेतीचं पाणी जास्त वेळ टिकतं, उन्हाळ्यात विहीर लवकर कोरडी पडत नाही आणि बोअरवेलवरचा भार कमी होतो. सरकार या कामासाठी अनुदान देतं ते मिळवण्यासाठी फक्त ऑनलाईन अर्ज करायचा आहे. शेजारच्या शेतकऱ्यांना ही माहिती सांगा कारण अनेकांना या योजनेबद्दलच माहीत नाही.

पोखरा योजना विहीर पुनर्भरण ऑनलाइन अर्ज 2026 – महत्त्वाचे प्रश्न आणि उत्तरे (Q&A)

1. पोखरा योजनेअंतर्गत विहीर पुनर्भरण म्हणजे काय?

उत्तर: विहिरीतील पाण्याची पातळी वाढवण्यासाठी पावसाचे पाणी जमिनीत मुरविण्याची प्रक्रिया म्हणजे विहीर पुनर्भरण. या कामासाठी पात्र शेतकऱ्यांना शासनाकडून अनुदान दिले जाते.

2. विहीर पुनर्भरणासाठी ऑनलाइन अर्ज कोण करू शकतो?

उत्तर: पात्र शेतकरी, ज्यांच्या नावावर स्वतःची विहीर आहे आणि योजनेच्या पात्रता अटी पूर्ण करतात, ते ऑनलाइन अर्ज करू शकतात.

3. अर्ज करण्यासाठी कोणता आयडी आवश्यक आहे?

उत्तर: ग्रीस्टॅक (Farmer ID) किंवा आधार क्रमांक वापरून लॉगिन करता येते.

4. मोबाईलवरून अर्ज करता येतो का?

उत्तर: होय. मोबाईल आणि संगणक या दोन्ही माध्यमातून अर्ज करता येतो.

5. अर्ज करताना ओटीपी का आवश्यक असतो?

उत्तर: नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर आलेला ओटीपी भरल्यानंतरच लॉगिन प्रक्रिया पूर्ण होते.

6. प्रथमच लॉगिन केल्यावर कोणती माहिती भरावी लागते?

उत्तर: नाव, जन्मतारीख, लिंग, मोबाईल क्रमांक, जात प्रवर्ग, अपंगत्वाची माहिती (असल्यास) आणि पत्ता भरावा लागतो.

7. पत्ता किती वेळा भरावा लागतो?

उत्तर: प्रथमच प्रोफाइल तयार करताना एकदाच पत्ता भरावा लागतो. नंतर पुन्हा भरावा लागत नाही.

8. जमिनीची माहिती आपोआप कशी दिसते?

उत्तर: ग्रीस्टॅक आयडीद्वारे लॉगिन केल्यामुळे जमिनीची माहिती प्रणालीमध्ये आपोआप दिसते.