PMEGP योजना: व्यवसायासाठी ₹५० लाखांपर्यंत कर्ज, ३५% परत मिळतं घरबसल्या मोबाईलवरून अर्ज करा प्रधानमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम म्हणजेच PMEGP या योजनेत केंद्र सरकार स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी ₹५० लाखांपर्यंत कर्ज देतं. यातील ३५% रक्कम म्हणजे अनुदान परत द्यायची नसते. नवीन पोर्टल सुरू झालं आहे आणि घरबसल्या मोबाईलवरून अर्ज करता येतो. या लेखात PMEGP म्हणजे काय, किती पैसे मिळतात, कोण पात्र आहे, ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा, फॉर्मचे प्रत्येक टप्पे काय आहेत, कोणती माहिती द्यायची आणि अर्जानंतर काय होतं हे सगळं सविस्तर मराठीत सांगितलं आहे.
PMEGP म्हणजे काय आणि यात काय मिळतं?
PMEGP म्हणजे Prime Minister’s Employment Generation Programme प्रधानमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम. ही केंद्र सरकारची योजना आहे. खादी व ग्रामोद्योग आयोग म्हणजे KVIC या विभागाद्वारे ही योजना राबवली जाते. ज्यांना स्वतःचा व्यवसाय सुरू करायचा आहे, कारखाना उभारायचा आहे, दुकान उघडायचं आहे किंवा कोणताही स्वयंरोजगार करायचा आहे त्यांना या योजनेतून कर्ज मिळतं.
कर्जाची मर्यादा ₹५० लाखांपर्यंत आहे. यातील ३५% रक्कम अनुदान म्हणून माफ केली जाते ती परत द्यायची नसते. म्हणजे जर तुम्ही ₹२० लाख कर्ज घेतलं तर ₹७ लाख सरकार माफ करतं. तुम्हाला फक्त उरलेले ₹१३ लाख परत करायचे असतात. हे अनुदान वेळेत कर्ज फेडलं तरच मिळतं त्यामुळे नियमित हप्ते भरणं आवश्यक आहे.
SC/ST आणि इतर विशेष प्रवर्गातील उमेदवारांना जास्त अनुदान मिळू शकतं. ग्रामीण भागात व्यवसाय असेल तर अनुदानाचं प्रमाण अधिक असतं. शहरी भागात थोडं कमी असतं. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी तुमच्या प्रवर्गानुसार किती अनुदान मिळेल ते तपासा.
कोण अर्ज करू शकतो?
वय १८ वर्षांपेक्षा जास्त असणाऱ्या कोणत्याही भारतीय नागरिकाला या योजनेसाठी अर्ज करता येतो. शैक्षणिक पात्रतेची कोणतीही कमाल मर्यादा नाही कमीत कमी आठवी उत्तीर्ण असावं. नवीन व्यवसाय सुरू करणाऱ्यांना हे कर्ज दिलं जातं आधीच चालू असलेल्या व्यवसायासाठी हे कर्ज नाही. उत्पादन व्यवसाय म्हणजे काहीतरी बनवणारा किंवा सेवा व्यवसाय म्हणजे दुकान, वाहतूक, इतर सेवा दोन्हीसाठी हे कर्ज मिळतं. SC, ST, OBC, महिला, EWS, दिव्यांग, माजी सैनिक यांना जास्त अनुदान मिळतं.
मोबाईलचा Browser उघडा. Google मध्ये “PMEGP” असं टाईप करा. pmegp.kvic.org.in ही अधिकृत वेबसाईट येईल त्यावर क्लिक करा. वेबसाईट उघडेल. वरच्या भागात तीन ओळींचं Menu Icon दिसेल त्यावर क्लिक करा. खाली “Application” हा पर्याय दिसेल त्यावर क्लिक करा. दोन पर्याय येतात Offline आणि Online. “Online Application” निवडा. अर्जाचं पेज उघडेल.
अर्जाचा पहिला टप्पा वैयक्तिक माहिती
फॉर्म उघडल्यावर पहिला भाग भरायचा. आधार कार्ड नंबर हे अनिवार्य आहे. PAN कार्ड नंबर हेही अनिवार्य आहे. Salutation पुरुष असाल तर “श्री”, महिला असाल तर “श्रीमती” निवडा. अर्जदाराचं नाव आधार कार्डावर जसं आहे तसं. जन्मतारीख टाका वय आपोआप येतं. Gender पुरुष असाल तर Male, महिला असाल तर Female, इतर असाल तर Transgender निवडा. जात प्रवर्ग SC, ST, OBC किंवा General यापैकी जे असेल ते निवडा. Special Category जर General म्हणजे सामान्य असाल तर General निवडा. जर महिला, दिव्यांग, माजी सैनिक असाल तर त्या प्रवर्गानुसार निवडा. शैक्षणिक पात्रता तुमचं शिक्षण किती झालं आहे ते निवडा.
खाली स्क्रोल केल्यावर पत्त्याचा भाग येतो. राज्य निवडा Maharashtra. जिल्हा निवडा. Block किंवा तालुका निवडा. Pin Code टाका. मोबाईल नंबर टाका. दुसरा मोबाईल नंबर असेल तर द्या, नसेल तर सोडा. Email ID टाका.
व्यवसायाचा पत्ता कसा द्यायचा?
“Unit Address” हा भाग येतो. जर घरातूनच व्यवसाय करणार असाल म्हणजे घराचा पत्ता आणि व्यवसायाचा पत्ता एकच असेल तर “Same as Above” असं एक Checkbox असेल त्यावर Tick करा. घरचा पत्ता आपोआप येतो. जर वेगळ्या ठिकाणी व्यवसाय करणार असाल उदाहरणार्थ दुसऱ्या गावात दुकान उघडणार असाल तर नवीन पत्ता द्या. “Implementing Agency” मध्ये “KVIC” निवडा कारण PMEGP या विभागाद्वारे येतं.
व्यवसायाचा प्रकार कसा निवडायचा?
“Activity Type” निवडायचं यात तीन पर्याय असतात. Manufacturing म्हणजे काहीतरी बनवणं. उदाहरणार्थ खाद्यपदार्थ बनवणं, कापड बनवणं, फर्निचर बनवणं. Service म्हणजे सेवा देणं. उदाहरणार्थ दुकान उघडणं, Repair Shop, Beauty Parlor. Trading म्हणजे विक्री करणं. उदाहरणार्थ किराणा दुकान, कपड्यांचं दुकान. Transport म्हणजे वाहतूक व्यवसाय. तुम्ही कोणता व्यवसाय करणार आहात त्यानुसार योग्य प्रकार निवडा.
“Have you taken EDP Training?” असा प्रश्न येतो. EDP म्हणजे Entrepreneurship Development Programme. हे प्रशिक्षण घेतलेलं असेल तर “Yes” निवडा आणि तपशील द्या. नसेल तर “No” निवडा. हे प्रशिक्षण घेतलेलं असेल तर अर्ज मजबूत होतो पण अनिवार्य नाही.
प्रकल्प खर्चाची माहिती कशी द्यायची?
हा भाग खूप महत्त्वाचा आहे. Capital Index म्हणजे व्यवसाय सुरू करण्यासाठी एकूण किती पैसे लागणार आहेत ते सांगायचं. Working Capital म्हणजे रोजच्या खर्चासाठी किती पैसे लागतील कच्चा माल, वेतन इत्यादी. Total Project Cost एकूण प्रकल्प खर्च Capital आणि Working Capital मिळून. Employment Count तुम्ही किती लोकांना रोजगार देणार आहात ते सांगायचं. या माहितीच्या आधारे किती कर्ज मिळेल ते ठरतं. जास्त प्रकल्प खर्च असेल तर जास्त कर्ज मागता येतं.
Bank Name तुमचं ज्या बँकेत खातं आहे ती बँक निवडा. Bank Branch कोणत्या शाखेत खातं आहे ते निवडा. IFSC Code बँकेचा IFSC Code द्या हा Passbook वर असतो. Address बँकेचा पत्ता. District बँकेचा जिल्हा. ही माहिती अचूक द्या कर्जाचे पैसे याच खात्यात येतात. चुकीचा Account Number किंवा IFSC Code दिला तर पैसे दुसऱ्या खात्यात जाऊ शकतात.
CGTMSE बद्दल काय?
“Do you want to avail CGTMSE benefit?” असं विचारलं जातं. CGTMSE म्हणजे Credit Guarantee Fund Trust for Micro and Small Enterprises. हे एक Guarantee Scheme आहे यात कर्जासाठी कोणतीही जमीन किंवा मालमत्ता Guarantee म्हणून द्यायची गरज नसते. हे घ्यायचं असेल तर “Yes” निवडा. हे घेणं फायदेशीर आहे कारण Collateral Security लागत नाही.
“How did you come to know about PM EGP Scheme?” असं विचारलं जातं. Newspaper, Social Media, Government Official, Influencer असे पर्याय असतात. तुम्हाला जिथून माहिती मिळाली ते निवडा.
Final Submit आणि त्यानंतर काय?
सगळी माहिती भरल्यावर एक Checkbox येतो “I declare that the above information is true” असं. त्यावर Tick करायचं. “Submit” वर क्लिक करायचं. एक Preview येतो सगळी माहिती एकत्र दिसते ती तपासायची. “Final Submit” वर क्लिक करायचं. Application Number येतो तो लिहून ठेवा किंवा Screenshot घ्या.
अर्ज Submit झाल्यावर KVIC किंवा संबंधित सरकारी विभागाचा अधिकारी तुमच्याशी संपर्क साधतो. ते तुम्हाला कार्यालयात बोलावतात किंवा घरी येतात. तुमची कागदपत्रे तपासतात आधार कार्ड, PAN कार्ड, Project Report, Bank Passbook. सगळं व्यवस्थित असेल तर कर्ज मंजूर होतं आणि बँक खात्यात जमा होतं.
Project Report का महत्त्वाचं आहे?
PMEGP कर्ज मिळण्यासाठी एक महत्त्वाचं कागदपत्र लागतं Project Report. यात तुमचा व्यवसाय काय आहे, किती खर्च येईल, किती उत्पन्न होईल, कर्ज कसं फेडाल हे सगळं लिहिलेलं असतं. हा Report चांगला असेल तर कर्ज लवकर आणि जास्त मिळतं. एखाद्या CA किंवा व्यवसाय सल्लागाराकडून Project Report तयार करून घ्यायचा
व्यवसाय सुरू करायचा आहे पण भांडवल नाही? PMEGP हा उत्तम पर्याय आहे. आधार कार्ड, PAN कार्ड आणि बँक खातं तयार ठेवा. pmegp.kvic.org.in वर जाऊन अर्ज करा. आत्ता मोफत अर्ज करता येतो कोणतीही फी नाही. ओळखीच्या बेरोजगार तरुणांना ही माहिती सांगा ज्यांना व्यवसाय सुरू करायचा आहे त्यांना ही सुवर्ण संधी आहे.
PMEGP योजना 2026 – FAQ (सतत विचारले जाणारे प्रश्न)
1. PMEGP योजना म्हणजे काय?
PMEGP (Prime Minister Employment Generation Programme) ही केंद्र सरकारची स्वयंरोजगाराला प्रोत्साहन देणारी योजना आहे. या योजनेअंतर्गत नवीन उद्योग किंवा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी कर्ज आणि अनुदान दिले जाते.
2. PMEGP योजनेत किती कर्ज मिळते?
या योजनेअंतर्गत प्रकल्पाच्या स्वरूपानुसार 50 लाख रुपयांपर्यंत कर्ज मिळू शकते.
3. PMEGP योजनेत किती अनुदान मिळते?
पात्र लाभार्थ्यांना 35% पर्यंत अनुदान (Subsidy) मिळू शकते. अंतिम अनुदानाची टक्केवारी लाभार्थ्याच्या श्रेणी आणि व्यवसायावर अवलंबून असते.
4. अनुदान म्हणजे काय?
अनुदान म्हणजे सरकारकडून दिलेली आर्थिक मदत जी लाभार्थ्याला परत करावी लागत नाही.
5. PMEGP योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज करता येतो का?
होय. केंद्र सरकारच्या अधिकृत PMEGP पोर्टलवरून ऑनलाइन अर्ज करता येतो.
6. अर्जासाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत?
आधार कार्ड
PAN कार्ड
पत्त्याचा पुरावा
पासपोर्ट आकाराचा फोटो
बँक खात्याची माहिती
व्यवसायाशी संबंधित आवश्यक कागदपत्रे
7. अर्ज करताना कोणती माहिती भरावी लागते?
अर्जदाराचे नाव, जन्मतारीख, मोबाईल नंबर, ई-मेल, पत्ता, शैक्षणिक पात्रता, व्यवसायाचा प्रकार, प्रकल्प खर्च आणि बँकेची माहिती भरावी लागते.
8. व्यवसायाचा प्रकार कसा निवडावा?
जर उत्पादन व्यवसाय असेल तर Manufacturing, तर दुकान किंवा सेवा व्यवसायासाठी Service हा पर्याय निवडावा.
9. अर्ज केल्यानंतर पुढे काय होते?
अर्जाची पडताळणी संबंधित विभागाकडून केली जाते. त्यानंतर अधिकारी संपर्क साधू शकतात किंवा कागदपत्रांची तपासणी करून पुढील प्रक्रिया सुरू करतात.
10. कर्जाची रक्कम कशी मिळते?
कर्ज मंजूर झाल्यानंतर संबंधित बँकेमार्फत अर्जदाराच्या खात्यात रक्कम जमा केली जाते.
