नवीन रेशन कार्डसाठी ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा RCMS पोर्टलवरील संपूर्ण प्रक्रिया

नवीन रेशन कार्डसाठी ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा RCMS पोर्टलवरील संपूर्ण प्रक्रिया नवीन रेशन कार्ड काढण्यासाठी आता कुठेही जाण्याची गरज नाही घरबसल्या मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरवरून RCMS पोर्टलवर ऑनलाईन अर्ज करता येतो. ज्यांच्याकडे अजून रेशन कार्ड नाही किंवा नवीन कुटुंबासाठी स्वतंत्र रेशन कार्ड हवे आहे, त्यांच्यासाठी ही प्रक्रिया अत्यंत उपयुक्त आहे. या लेखात RCMS पोर्टलवर नोंदणी कशी करायची, लॉगिन कसे करायचे, नवीन अर्ज कसा सुरू करायचा, कुटुंबातील सदस्यांची माहिती कशी भरायची, कोणती कागदपत्रे अपलोड करायची आणि अर्ज सादर केल्यावर पुढे काय होते हे सगळे टप्प्याटप्प्याने सांगणार आहोत.

RCMS पोर्टल म्हणजे काय आणि ते कुठे सापडते?

RCMS म्हणजे Ration Card Management System. हे महाराष्ट्र अन्न, नागरी पुरवठा आणि ग्राहक संरक्षण विभागाचे अधिकृत ऑनलाईन पोर्टल आहे. यावर रेशन कार्डासंबंधी सगळी कामे नवीन कार्ड काढणे, जुने कार्ड दुरुस्त करणे, सदस्य जोडणे किंवा वगळणे ऑनलाईन पद्धतीने करता येतात. हे पोर्टल शोधण्यासाठी गुगलवर “RCMS Maha Food” असे सर्च करायचे. सर्च केल्यावर पहिल्या नंबरला हे अधिकृत पोर्टल दिसते त्यावर क्लिक करायचे.

पोर्टलवर नवीन नोंदणी कशी करायची?

पोर्टल उघडल्यावर “Sign In” किंवा “Register” या पर्यायावर क्लिक करायचे. नवीन वापरकर्ता असल्यामुळे नोंदणी करायची आहे. नोंदणी करताना सर्वप्रथम घरातील कोणती व्यक्ती अर्ज करत आहे स्त्री किंवा पुरुष हे निवडायचे आहे. यानंतर पूर्ण नाव टाकायचे आहे हे नाव आधार कार्डावर जसे आहे तसेच टाकायचे, इंग्रजीतच टाकायचे. आधार नंबर टाकायचा आहे. लिंग म्हणजे Gender निवडायचे महिला असल्यास “Female” निवडायचे.

मूळ नोंदणी माहिती कशी भरायची?

नोंदणी करताना रेशन कार्डावर मुख्य व्यक्ती कोण असेल हे ठरवायचे आहे. यानंतर चालू मोबाईल नंबर टाकायचा आहे आणि ईमेल ॲड्रेस द्यायचा आहे हे दोन्ही पुढे लॉगिन करण्यासाठी आणि OTP साठी आवश्यक आहेत. यानंतर एक ID तयार होतो किंवा पासवर्ड सेट करायचा असतो हा टाकून “Login” वर क्लिक करायचे.

नवीन रेशन कार्ड अर्ज कसा सुरू करायचा?

लॉगिन झाल्यावर “Apply for New Ration Card” या पर्यायावर क्लिक करायचे. क्लिक केल्यावर नवीन ॲप्लिकेशन फॉर्म उघडतो. डाव्या बाजूला “Application for Card” असा पर्याय दिसतो त्यातून फॉर्म भरायला सुरुवात होते. सर्वप्रथम जिल्हा निवडायचा हा जिल्हा आपोआप तुमच्या स्थानानुसार दिसू शकतो, तो बदलायचा नाही. यानंतर तुम्ही ज्या तहसीलमधून अर्ज करत आहात ती तहसील निवडायची तुम्ही जिथे राहता ती तहसील निवडायची, वेगळ्या गावातून अर्ज करत नसल्यास हीच निवडायची.

रेशन कार्ड आणि सदस्याची वैयक्तिक माहिती कशी भरायची?

यानंतर “Ration Card and Member Personal Details” हा विभाग येतो. इथे आधी फोटो अपलोड करायचा आहे हा फोटो साधा, पासपोर्ट साईज आणि स्पष्ट असावा. फोटो अपलोड झाल्यावर पुढची माहिती भरायची आहे व्यवसाय (Occupation) काय आहे हे निवडायचे. कुटुंबातील ती व्यक्ती महिला असेल किंवा पुरुष असेल त्यानुसार पुढची माहिती भरायची.

जन्म प्रमाणपत्र आणि ओळखीचे कागदपत्र कसे द्यायचे?

जन्म प्रमाणपत्र किंवा इतर ओळखीचा दाखला निवडायचा आहे. जर PAN कार्ड निवडले असेल तर PAN कार्ड नंबर टाकायचा आहे डॉक्युमेंट नंबर आणि डॉक्युमेंट जारी झाल्याची तारीख (Issue Date) नमूद करायची आहे. PAN कार्डाचा फोटो किंवा स्कॅन कॉपी अपलोड करायची आहे.

दिव्यांगत्वाची माहिती कशी भरायची?

जर अर्जदार किंवा कुटुंबातील कोणी सदस्य दिव्यांग असेल तर “Disability Details” या विभागात ती माहिती भरायची आहे. जर अपंगत्वाचे प्रमाणपत्र असेल तर ते अपलोड करायचे. जर असे काही नसेल तर “No” हा पर्याय निवडून पुढे जायचे.

कौटुंबिक माहिती वडील आणि आईचे नाव कसे भरायचे?

पुढच्या भागात वडिलांचे नाव मराठीत आणि इंग्रजीत दोन्ही भाषेत टाकायचे आहे. त्याचप्रमाणे आईचे नाव सुद्धा मराठीत आणि इंग्रजीत टाकायचे आहे. हे दोन्ही रकाने काळजीपूर्वक भरायचे आहे कारण ही माहिती कागदपत्रांशी जुळणे आवश्यक आहे.

लिंग, नातेसंबंध आणि जन्मतारीख कशी टाकायची?

पुढे लिंग (Gender) आणि नातेसंबंध (Relationship) निवडायचे आहे म्हणजे ही व्यक्ती कुटुंबप्रमुखाशी कोणत्या नात्याने जोडलेली आहे (मुलगा, मुलगी, पत्नी इत्यादी). जन्मतारीख टाकायची आहे ही आधार कार्डावरील जन्मतारखेप्रमाणेच असावी. मोबाईल नंबर टाकायचा आहे हा चालू असलेला नंबर असावा.

विशेष प्रवर्ग (Special Category) निवडायचा का?

अर्जात “Special Category” असा एक पर्याय येतो जर अर्जदार कोणत्या विशेष प्रवर्गात (जसे की दिव्यांग, ज्येष्ठ नागरिक, इत्यादी) मोडत असेल तर तो प्रवर्ग निवडायचा आहे. जर कोणतीही विशेष प्रवर्ग लागू नसेल तर “No Special Category” हा पर्याय निवडून पुढे जायचे आहे.

अटी व शर्तींना सहमती कशी द्यायची?

यानंतर “I Agree to Terms and Conditions” या चेकबॉक्सवर क्लिक करायचे आहे म्हणजे योजनेच्या अटी व शर्ती मान्य आहेत असे सूचित होते. हा टप्पा पूर्ण केल्याशिवाय पुढे जाता येत नाही.

कृषी संबंधित माहिती (Agriculture Details) कशी भरायची?

पुढच्या टप्प्यात “Agriculture Details” हा विभाग येतो. इथे व्यक्तीची शेतीसंबंधी माहिती मराठीत आणि इंग्रजीत भरायची आहे. जर कुटुंबातील कोणी MGNREGA म्हणजे मनरेगा अंतर्गत काम करत असेल तर त्याचा स्टेटस निवडायचा आहे मनरेगा कार्ड नंबर किंवा UID नंबर (आधार नंबर) टाकायचा आहे. मनरेगाअंतर्गत काम करणाऱ्या सदस्याची माहिती योग्य पद्धतीने नोंदवायची आहे.

कुटुंबातील एकापेक्षा जास्त सदस्य कसे जोडायचे?

जर कुटुंबात पती, पत्नी आणि इतर सदस्य असतील आणि त्यांची उत्पन्नाची माहितीही द्यायची असेल तर “Add Member” या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे. प्रत्येक सदस्याची माहिती स्वतंत्रपणे या पद्धतीने जोडता येते. घरातील जितके सदस्य आहेत, त्या सर्वांची नावे आणि माहिती एक एक करून जोडता येते काळजी करण्याची गरज नाही, ही पद्धत खूप सोपी आहे.

पत्ता तपशील (Address Details) कसा भरायचा?

यानंतर “Address Details” हा विभाग येतो. इथे माहिती इंग्रजी आणि मराठी दोन्ही भाषांत भरायची आहे. पिनकोड टाकायचा आहे पिनकोड टाकल्यावर पुढची माहिती आपोआप भरली जाऊ शकते. कायमचा पत्ता (Permanent Address) आणि सध्याचा निवासाचा पत्ता (Residential Address) दोन्ही द्यायचे आहेत.

गॅस कनेक्शनची माहिती कशी नोंदवायची?

रेशन कार्ड अर्जात गॅस कनेक्शनची माहिती द्यावी लागते. कोणत्या कंपनीचे गॅस कनेक्शन आहे ते निवडायचे आहे आणि गॅस कन्झ्युमर नंबर (Consumer Number) टाकायचा आहे. घरात किती गॅस कनेक्शन आहेत हे निवडायचे साधारणपणे एक कनेक्शन निवडले जाते. गॅस कनेक्शनचा कोटा कोणता आहे आणि कोणत्या एजन्सीकडून गॅस घेतला जातो ही माहितीही द्यावी लागते. ही सगळी माहिती गॅस बुकलेटवरून किंवा गॅस कनेक्शनच्या कागदपत्रांवरून मिळते त्यामुळे ती कागदपत्रे आधीच जवळ ठेवावीत.

कोणती अतिरिक्त कागदपत्रे अपलोड करावी लागतात?

रेशन कार्ड अर्जासाठी इतरही काही कागदपत्रे अपलोड करावी लागतात. यात ड्रायव्हिंग लायसन्स, पासपोर्ट, कुटुंबाचे एकूण उत्पन्न दाखवणारे उत्पन्न प्रमाणपत्र (Family Income Proof) आणि घोषणापत्र (Self Declaration) यांचा समावेश होऊ शकतो. उत्पन्नाचा दाखला आणि कुटुंबाची एकूण उत्पन्न माहिती (FC Details) भरून ती सादर करायची आहे. ज्यांच्याकडे आधीच रेशन दुकानाशी संबंधित काही नोंद असेल तर त्याचीही माहिती द्यायची आहे.

सगळी कागदपत्रे अपलोड करण्याची पद्धत काय आहे?

प्रत्येक प्रकारच्या कागदपत्रासाठी “Upload” या बटणावर क्लिक करून ती फाईल अपलोड करायची आहे उत्पन्नाचा दाखला, पत्त्याचा पुरावा आणि इतर सगळी कागदपत्रे याच पद्धतीने एक एक करून अपलोड करायची आहेत. सगळी आवश्यक कागदपत्रे अपलोड झाल्यानंतर “Submit” बटणावर क्लिक करायचे आहे.

अर्ज सादर झाल्यावर पुढे काय होते?

अर्ज सबमिट केल्यानंतर तो संबंधित निरीक्षक (Inspector) किंवा अधिकाऱ्याकडे पडताळणीसाठी जातो. त्यांच्याकडून अर्जाची तपासणी होते आणि अर्ज मंजूर (Approved) झाला की त्याचा स्टेटस होम पेजवर पाहता येतो. अर्जाची सद्यस्थिती (Status) नियमितपणे होम पेजवर जाऊन तपासता येते.

मंजूर झालेले रेशन कार्ड कसे डाउनलोड किंवा प्रिंट करायचे?

अर्ज मंजूर झाल्यावर तुमचे रेशन कार्ड डाउनलोड करता येते किंवा त्याची प्रिंट काढता येते. यासाठी “View” या पर्यायावर क्लिक करायचे आहे यातून रेशन कार्डाची पूर्ण माहिती पाहता येते आणि ती प्रिंट करून घेता येते. एकदा फॉर्म व्यवस्थित आणि पूर्णपणे भरल्यानंतर ही संपूर्ण प्रक्रिया यशस्वीरित्या पूर्ण होते.

थोडक्यात नवीन रेशन कार्डसाठी ऑनलाईन अर्जाचे सगळे टप्पे

गुगलवर “RCMS Maha Food” सर्च करून अधिकृत पोर्टल उघडायचे. नवीन नोंदणी करताना नाव, आधार नंबर, लिंग, मोबाईल नंबर आणि ईमेल टाकून लॉगिन करायचे. “Apply for New Ration Card” वर क्लिक करून जिल्हा आणि तहसील निवडायचे. फोटो अपलोड करून व्यवसाय, ओळखपत्र आणि दिव्यांगत्वाची माहिती भरायची. वडील-आईचे नाव, लिंग, नातेसंबंध आणि जन्मतारीख टाकायची. विशेष प्रवर्ग निवडून अटी-शर्तींना सहमती द्यायची. कृषी आणि मनरेगाची माहिती भरून “Add Member” ने कुटुंबातील इतर सदस्य जोडायचे. पत्ता तपशील आणि गॅस कनेक्शनची माहिती भरायची. ड्रायव्हिंग लायसन्स, उत्पन्न प्रमाणपत्र आणि इतर कागदपत्रे अपलोड करायची. “Submit” करून अर्ज सादर करायचा. निरीक्षकाकडून पडताळणी झाल्यावर मंजुरी मिळाल्यावर रेशन कार्ड डाउनलोड किंवा प्रिंट करून घ्यायचे.