नोंदणीकृत बांधकाम कामगारांना आता शासनाकडून मोफत ४० वस्तू दिल्या जाणार आहेत. यात १० अत्यावश्यक वस्तू आणि ३० भांड्यांचा संच समाविष्ट आहे. कोण पात्र आहे, कोणत्या जिल्ह्यांत अर्ज सुरू झाले आहेत, ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा आणि कोणती कागदपत्रे लागतात हे सगळं या लेखात सविस्तर जाणून घेणार आहोत.
बांधकाम कामगारांसाठी मोठी भेट शासन देणार मोफत ४० वस्तू
बांधकाम क्षेत्रात काम करणाऱ्या कामगारांचे आयुष्य खूपच कठीण असते. रोज नवीन ठिकाणी काम, अस्थिर उत्पन्न आणि मर्यादित साधनसामग्री यामुळे या कामगारांच्या घरातील मूलभूत गरजाही अनेकदा पूर्ण होत नाहीत. स्वयंपाकाची भांडी, पाणी साठवण्याची व्यवस्था, चादरी, ब्लँकेट अशा साध्या गोष्टींसाठीही त्यांना खूप मेहनत करावी लागते. या कामगारांना दिलासा देण्यासाठी महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याण मंडळाने एक मोठी योजना जाहीर केली आहे. या योजनेअंतर्गत नोंदणीकृत बांधकाम कामगारांना एकूण ४० वस्तू मोफत दिल्या जाणार आहेत.
यात १० अत्यावश्यक वस्तूंचा किट आणि ३० भांड्यांचा स्वयंपूर्ण संच समाविष्ट आहे. या सगळ्या वस्तू चांगल्या दर्जाच्या स्टील आणि इतर टिकाऊ साहित्यापासून बनवलेल्या असतात. या योजनेमुळे गरीब बांधकाम कामगार कुटुंबांना त्यांच्या दैनंदिन गरजा पूर्ण करण्यास मोठी मदत होणार आहे. ही योजना थेट लाभ हस्तांतरण म्हणजेच डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफरच्या माध्यमातून राबवली जात आहे. राज्यातील जवळपास सर्व जिल्ह्यांत अर्ज सुरू झाले आहेत आणि ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज करता येतो.
१० अत्यावश्यक वस्तू काय काय मिळणार?
मुख्य मुद्दा: बांधकाम कामगारांना पत्र्याची पेटी, प्लास्टिक चटई, धान्य कोटी, बेडशीट, चादर, ब्लँकेट, स्टील डबे आणि वॉटर फिल्टर अशा १० अत्यावश्यक वस्तू मोफत मिळणार आहेत.
या योजनेतील पहिला भाग म्हणजे १० अत्यावश्यक वस्तूंचा किट. या किटमध्ये कोणत्या वस्तू आहेत ते नीट समजून घेणे आवश्यक आहे. पहिली वस्तू म्हणजे पत्र्याची पेटी. या पेटीत कामगार आपले महत्त्वाचे कागदपत्रे, कपडे आणि इतर सामान सुरक्षित ठेवू शकतात. दुसरी वस्तू म्हणजे प्लास्टिकची चटई. ही झोपण्यासाठी किंवा बसण्यासाठी उपयोगी पडते. तिसरी आणि चौथी वस्तू म्हणजे धान्य साठवण्यासाठी दोन कोटी एक २५ किलो क्षमतेची आणि एक २२ किलो क्षमतेची. यामुळे धान्य सुरक्षितपणे साठवता येते आणि उंदीर किंवा ओलाव्यापासून संरक्षण होते. पाचवी वस्तू म्हणजे बेडशीट. सहावी म्हणजे चादर. सातवी म्हणजे ब्लँकेट जे थंडीपासून संरक्षण करते.
आठवी वस्तू म्हणजे साखर ठेवण्यासाठी स्टीलचा डबा. नववी वस्तू म्हणजे चहा पावडर ठेवण्यासाठी स्वतंत्र डबा. आणि दहावी सर्वात उपयुक्त वस्तू म्हणजे १८ लिटर क्षमतेचा वॉटर फिल्टर. या वॉटर फिल्टरमुळे कामगार कुटुंबाला स्वच्छ पिण्याचे पाणी मिळेल. या सगळ्या १० वस्तू कामगाराच्या दैनंदिन जीवनातील मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत.
३० भांड्यांचा स्वयंपूर्ण संच संपूर्ण यादी
मुख्य मुद्दा: ३० भांड्यांच्या संचात ताट, वाट्या, ग्लास, डबे, प्रेशर कुकर, कढई, परात आणि पाण्याची मोठी टाकी समाविष्ट आहे.
या योजनेचा दुसरा मोठा भाग म्हणजे ३० भांड्यांचा संपूर्ण संच. हा संच मिळाल्यावर एका कुटुंबाच्या स्वयंपाकाच्या जवळपास सगळ्या गरजा भागतात. या संचात चार स्टीलच्या ताटाट्या आहेत. आठ स्टीलच्या वाट्या आहेत. पाण्यासाठी चार स्टीलचे ग्लास आहेत. पातळ झाकणासहित तीन डबे आहेत मोठा, मध्यम आणि लहान आकाराचे. भात वाढण्यासाठी एक मोठा चमचा आहे. वरण वाढण्यासाठी एक स्वतंत्र चमचा आहे. दोन लिटर क्षमतेचा पाण्याचा जग आहे. सात भागांचा मसाला डबा आहे ज्यात विविध मसाले वेगवेगळ्या भागात ठेवता येतात. १४ इंची, १६ इंची आणि १८ इंची असे तीन झाकणासहित डबे आहेत. एक मोठी परात आहे. पाच लिटर क्षमतेचा प्रेशर कुकर आहे. स्टीलची कढई आहे. आणि पाणी साठवण्यासाठी झाकणासहित एक मोठी स्टीलची टाकी आहे. हे सगळे मिळून ३० वस्तू होतात. या संचाची खरेदी बाजारात केली तर हजारो रुपये खर्च होतात. मात्र हे सगळे शासनाकडून मोफत दिले जात असल्याने बांधकाम कामगार कुटुंबांना मोठी आर्थिक बचत होणार आहे.
कोण पात्र आहे? महत्त्वाच्या अटी
मुख्य मुद्दा: नोंदणीकृत बांधकाम कामगार ज्यांच्याकडे वैध कामगार कार्ड आहे आणि ९० दिवस काम केल्याचे प्रमाणपत्र आहे, ते पात्र आहेत.
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही महत्त्वाच्या अटी आहेत. सर्वात महत्त्वाची अट म्हणजे अर्जदार नोंदणीकृत बांधकाम कामगार असणे आवश्यक आहे. म्हणजेच त्यांच्याकडे महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याण मंडळाने दिलेले वैध कामगार कार्ड असणे आवश्यक आहे. दुसरी अट म्हणजे ९० दिवस बांधकाम क्षेत्रात काम केल्याचे प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे. ज्यांचे कामगार कार्ड बंद पडले आहे किंवा मुदत संपली आहे, त्यांनी आधी कार्ड नूतनीकरण म्हणजेच रिन्युअल करून घेणे आवश्यक आहे. रिन्युअल केल्याशिवाय या योजनेचा लाभ मिळणार नाही. त्यामुळे ज्यांचे कार्ड बंद आहे त्यांनी आधी कार्ड नूतनीकरण करून मगच या योजनेसाठी अर्ज करावा. सक्रिय कामगार कार्ड असेल आणि ९० दिवसांचे काम सिद्ध होईल तर योजनेचा लाभ मिळण्यास कोणतीही अडचण येणार नाही.
कोणत्या जिल्ह्यांत अर्ज सुरू झाले आहेत?
मुख्य मुद्दा: महाराष्ट्रातील जवळपास सर्व जिल्ह्यांत बांधकाम कामगार किट योजनेचे अर्ज सुरू झाले आहेत.
राज्यातील जवळपास सर्व जिल्ह्यांत या योजनेचे अर्ज सुरू झाले आहेत. मुंबई शहर, पुणे, नागपूर, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर, अमरावती, अकोला, बुलढाणा, यवतमाळ, वर्धा, चंद्रपूर, गोंदिया, गडचिरोली, जळगाव, धुळे, नंदुरबार, कोल्हापूर, सांगली, सातारा, सोलापूर, लातूर, नांदेड, परभणी, हिंगोली, बीड, जालना, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, पालघर, ठाणे आणि अहमदनगर या सर्व जिल्ह्यांत अर्ज सुरू झाले आहेत. म्हणजेच राज्यातील जवळपास प्रत्येक जिल्ह्यातील नोंदणीकृत बांधकाम कामगार आत्ता या योजनेसाठी अर्ज करू शकतात. तुमच्या जिल्ह्यात अर्ज सुरू झाले आहेत का हे बांधकाम कामगार पोर्टलवर लॉगिन करून तपासता येते.
ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा? पायरीपायरीने
मुख्य मुद्दा: बांधकाम कामगार पोर्टलवर लॉगिन करून, किट योजना निवडून, माहिती भरून आणि कागदपत्रे अपलोड करून अर्ज सबमिट करायचा आहे.
ऑनलाईन अर्ज करणे अगदी सोपे आहे. सर्वात आधी गुगल क्रोम उघडायचे आणि “बांधकाम कामगार महाराष्ट्र” असे टाइप करायचे. अधिकृत वेबसाईट दिसेल, त्यावर क्लिक करायचे. वेबसाईट उघडल्यानंतर “Worker Login” म्हणजेच “कामगार लॉगिन” वर क्लिक करायचे. तिथे मोबाईल नंबर किंवा आधार नंबर टाकायचा आणि ओटीपी येईल तो टाकून व्हेरिफाय करायचे. लॉगिन झाल्यानंतर डॅशबोर्डमध्ये “किट” या पर्यायावर क्लिक करायचे.
तिथे उपलब्ध योजना दिसतील. “मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन” किंवा बांधकाम कामगार किट योजना निवडायची. त्यानंतर फॉर्म उघडेल. फॉर्ममध्ये अर्जदाराचे पूर्ण नाव, आधार क्रमांक, कामगार कार्ड नंबर, पत्ता, तालुका, जिल्हा आणि मोबाईल नंबर भरायचा आहे. त्यानंतर कागदपत्रे अपलोड करायची आहेत. आधार कार्ड, फोटो, लेबर कार्ड आणि ९० दिवस काम केल्याचा पुरावा अपलोड करायचा आहे. सगळे भरल्यानंतर “अर्ज सबमिट” वर क्लिक करायचे. अर्ज सबमिट झाल्यानंतर एक अर्ज क्रमांक मिळतो तो जपून ठेवायचा.
अर्जाची स्थिती कशी तपासायची?
अर्ज सबमिट केल्यानंतर तो पेंडिंग आहे, मंजूर झाला की रिजेक्ट झाला हे पोर्टलवरच तपासता येते. लॉगिन केल्यानंतर “अर्जाची स्थिती” या पर्यायात जाऊन अर्ज क्रमांक टाकला की स्थिती दिसते. जर अर्ज रिजेक्ट झाला असेल तर कारण तपासायचे, चूक दुरुस्त करायची आणि पुन्हा अर्ज करायचा. ज्यांना ऑनलाईन अर्ज स्वतः करणे जड जाते त्यांनी जवळच्या ऑनलाईन सेंटरमध्ये जाऊन मदत घ्यावी. या योजनेचा लाभ लवकर मिळवण्यासाठी लवकरात लवकर अर्ज करणे आवश्यक आहे कारण जागा मर्यादित असू शकतात.
